Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC), her yıl yayımladığı Küresel Haklar Endeksi’nde 2025 yılı için Türkiye’yi, sendikal baskılar, grev yasakları ve işten atılmalar nedeniyle en kötü 10 ülke arasında gösterdi. Bu durumu meclis gündemine taşıyan CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a bu tablonun sebeplerini sordu. Ancak Bakan Işıkhan’ın verdiği yanıt, Türkiye'nin sendikal özgürlükler konusunda geldiği noktayı gözler önüne serdi.
"Kâğıt Üzerinde Haklar, Gerçekte İşçi Kalmadı"
Gülcan Kış, Bakan Işıkhan’ın yanıtını sert bir dille eleştirerek, "Anayasayı okumayı biz de biliyoruz; sorun Anayasa’da değil, o hakları kullanan işçinin kapı önüne konulmasında" şeklinde konuştu. Bakan’ın yalnızca mevzuat metinlerini sıralayarak sendikal hakların güvence altına alındığını belirtmesini yeterli bulmadığını vurgulayan Kış, “Türkiye’de sendikal haklar kağıt üzerinde var, ama o hakları kullanan işçi kalmadı!” diyerek sahadaki gerçekleri ortaya koydu.
Bakan’dan Yanıt: Mevzuat, Ama Somut Adım Yok
Gülcan Kış, Türkiye'nin ITUC endeksinde en kötü 10 ülke arasında yer almasına ilişkin sorusuna, Bakan Işıkhan’ın verdiği yanıta odaklandı. Bakan, "Sendikal örgütlenme Anayasal bir haktır" diyerek yalnızca mevzuat metinlerine değindi, fakat Türkiye'nin sendikal baskılarla ilgili kötü durumuna dair bir değerlendirme yapmadı. Kış, bu cevabı şu şekilde eleştirdi:
“Sayın Bakan, Anayasa maddelerini sıralamakla görevini yerine getirdiğini sanıyor. Ama gerçek şu ki, işçiler sendikal haklarını kullanmaya kalktığında, işten atılıyor, grevler erteleniyor ve sendikal ayrımcılık cezasız kalıyor.”
Sendikal Haklar İçin Gerçekten Adım Atılmadı
Kış, Türkiye’nin sendikal haklar açısından geldiği noktayı Somali, Bangladeş ve Belarus gibi ülkelerle aynı kategoriye düşmesiyle özdeşleştirerek, "Bakan hâlâ madde okuyor!" diyerek hükümetin sendikal haklara yaklaşımını eleştirdi. Bakan Işıkhan’ın verdiği cevabın, "bir bürokratın düz metni" olduğunu belirten Kış, "Bu cevap, Türkiye’nin neden o kara listeye girdiğini zaten tek başına açıklıyor" dedi.
Masada Raporlar, Sendikalar Kapıda Bekliyor
Bakan Işıkhan, 2023’teki Üçlü Danışma Kurulu ve 2024’teki 13. Çalışma Meclisi toplantıları gibi bazı örneklerle sendikal hakların ele alındığını ifade etti. Ancak bu toplantılarda alınan kararların somut bir şekilde ne gibi sonuçlar doğurduğu ile ilgili hiçbir veri paylaşmadı. Gülcan Kış, Bakan’ın açıklamalarını "raporlar masada, ama sendikalar hâlâ kapıda bekliyor" şeklinde eleştirerek, hükümetin sendikal haklara yönelik gerçek bir adım atmadığını belirtti.
"Bu Yanıt, Türkiye’nin Demokrasi Karnesindeki Notu Gibi: Başarısız"
Son olarak, Gülcan Kış, ITUC raporunu yok saymanın gerçeği değiştirmediğini belirterek, “Türkiye, emeğin değil, baskının ülkesine dönüşüyor.” dedi. Kış, "Sendikal örgütlenme hakkı kağıt üzerinde değil, fabrikada, tarlada, belediye şantiyesinde kullanılabildiğinde anlam kazanır" diyerek, Türkiye’nin işçilerine haklarını alana kadar mücadeleye devam edeceklerini ifade etti.
Kış, hükümetin sendikal hakları güvence altına alacak adımlar atması gerektiğini vurgulayarak, "Bu ülkenin işçisi, hakkını alana kadar mücadele etmeye devam edecek" dedi.