Mersin’in Anamur ilçesinde muz üreticilerinin yaşadığı ekonomik sıkıntı, ithalat tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Anamurlu üreticilerin artan girdi maliyetleri ve ithal muz baskısı nedeniyle zor günlerden geçtiğini belirterek, Türkiye’nin yerli muz üreticisini koruyacak yeni bir politika geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Kış’ın üreticilerden aktardığı rakamlara göre, bir kilogram muzun üretim maliyeti 42 liraya kadar çıkarken, ürünün satış fiyatı kaliteye göre 8 ila 25 lira arasında kalıyor. Bu tablonun üreticiyi maliyetinin altında satış yapmaya zorladığını belirten Kış, mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını savundu.
“Üretici serasını sökme noktasına geldi”
Türkiye’nin son 25 yılda muz üretiminde önemli bir kapasite oluşturduğunu ifade eden Kış, üreticilerin yıllarca sera yatırımı yaptığını ve üretim kapasitesinin büyüdüğünü belirtti.
Ancak bugün gelinen noktada Anamurlu bazı üreticilerin üretimden çekilmeyi düşündüğünü dile getiren Kış, tarım politikalarının üreticiyi ithal ürün karşısında yalnız bırakmaması gerektiğini söyledi.
Kış, “Türkiye üretmeyi başardıysa yapılması gereken bu kapasiteyi yok etmek değil, korumak ve geliştirmektir” görüşünü dile getirdi.
Ekvador örneğini gösterdi
Dünya muz ticaretinde öne çıkan ülkelerin üreticilerini çeşitli mekanizmalarla desteklediğini belirten Kış, Ekvador’u örnek gösterdi.
Kış, Ekvador’da üreticinin alacağı asgari fiyatın kamu otoritesi tarafından belirlendiğini savunarak, Türkiye’nin de üreticinin maliyetlerini dikkate alan bir sistem oluşturması gerektiğini söyledi.
CHP’li vekil, üreticinin korunmasının yalnızca çiftçinin gelirini değil, ülkenin gelecekteki üretim ve ihracat kapasitesini de doğrudan etkilediğini ifade etti.
Filipinler’de üreticiye fidan ve gübre desteği
Kış’ın dikkat çektiği bir diğer ülke ise Filipinler oldu.
Filipinler Tarım Bakanlığı'nın 2025 programına ilişkin verileri aktaran Kış, ülkede muz üreticilerine dikim materyali, organik gübre ve biyolojik mücadele girdileri sağlandığını belirtti.
Filipinler’in üreticiyi destekleyen politikalarla ihracatını artırdığını savunan Kış, Türkiye’nin de benzer şekilde üreticinin maliyetlerini azaltacak ve verimliliği artıracak politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Avrupa’nın muz desteğini gündeme taşıdı
Kış, Avrupa Birliği'nin muz üretimine yönelik POSEI programı kapsamında sağlanan desteklere de dikkat çekti.
Fransa, İspanya ve Portekiz'in muz sektörüne yönelik yıllık desteklerinin toplamının 278,9 milyon avroya ulaştığını belirten Kış, Kanarya Adaları'ndaki muz üreticileri için de 2025 kampanyasında 141,1 milyon avroluk kaynak ayrıldığını ifade etti.
Kış'a göre, dünya genelinde üreticisini koruyan uygulamalar bulunurken Türkiye'deki Anamurlu üreticinin maliyetinin altında ürün satmak zorunda kalması, tarım politikasının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.
“İthalat üreticiyi terbiye etme aracı olamaz”
Muz ithalatına yönelik gümrük politikalarının da yeniden ele alınması gerektiğini savunan Kış, geçmişte uygulanan yüzde 145,8'lik gümrük vergisi tartışmasını gündeme getirdi.
İthalatın yerli üretici üzerinde fiyat baskısı oluşturacak şekilde kullanılmaması gerektiğini belirten Kış, Ticaret Bakanlığı'na çağrıda bulundu.
“Anamur’un seralarını söktürmeyin”
Mersin’in muz üretiminde yalnızca iç pazarı karşılayan bir merkez olmaması gerektiğini belirten Kış, üretimden ihracata kadar kapsamlı bir politika oluşturulmasını istedi.
Kış; üreticinin ithalata karşı korunması, üretim maliyetlerini dikkate alan fiyat mekanizmalarının değerlendirilmesi, sera ve enerji giderlerinin desteklenmesi, hastalıklarla mücadelede bilimsel çalışmaların artırılması ve Mersin Limanı'ndaki ithal ürün denetimlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Kış, açıklamasının sonunda dikkat çeken bir mesaj verdi:
“Anamur’un üreticisi sadaka istemiyor. Üretmek, emeğinin karşılığını almak ve dünyayla rekabet etmek istiyor. Anamur’un seralarını söktürmeyin; Anamur’un muzunu dünyaya sattırın.”
