Şiddet mağdurlarının yüzde 81’i herhangi bir kurum veya kişiden yardım istemediğini belirtirken, katılımcıların yüzde 90’ı devletin kadınları şiddete karşı korumaya yönelik önlemlerini yetersiz buldu.
Kadınların en büyük kaygısı şiddet ve güvenlik
Mersin’de kadınların karşılaştığı sorunların belirlenmesine yönelik gerçekleştirilen “Kadın İhtiyaçları ve Sorunları Anket Çalışması” dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Çağ Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (ÇAĞKAM) ile Mersin Barosu Kadın Hakları Merkezi koordinesinde şubat ayında yürütülen çalışma kapsamında Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinde bulunan 61 mahallede 1.236 kadınla yüz yüze görüşme yapıldı.
KADINLARIN EN BÜYÜK SORUNU ŞİDDET
Araştırmaya katılan kadınlara toplumda karşılaştıkları en büyük sorunlar sorulduğunda, yüzde 74’lük oranla “şiddet” ilk sırada yer aldı. Şiddeti yüzde 9 ile işsizlik takip etti. Kadınların ikincil ve üçüncül sorunları arasında ise işsizlik yüzde 30, eğitimsizlik yüzde 24, çevre baskısı ve güvenlik problemleri yüzde 19’ar oranla öne çıktı.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de kadınların şiddet deneyimleri oldu. Katılımcıların yüzde 54’ü, yani 667 kadın, fiziksel, psikolojik, ekonomik, cinsel veya dijital şiddet türlerinden en az birine maruz kaldığını belirtti.
ŞİDDETTE EN SIK EŞ VE PARTNERLER ÖNE ÇIKTI
Araştırmada şiddet türlerine göre failler de incelendi. Fiziksel şiddete maruz kalan kadınların yüzde 47’si eş veya partnerini, yüzde 39’u babasını, yüzde 14’ü ise annesini fail olarak gösterdi.
Psikolojik şiddette yüzde 49 ile eş veya partner ilk sırada yer alırken, babanın oranı yüzde 25 oldu. Ekonomik şiddette ise eş veya partner ile baba yüzde 41’er oranla öne çıktı.
Cinsel şiddete maruz kalanların yüzde 45’i faili “tanımadığı biri” olarak belirtirken, yüzde 29’u eş veya partnerini işaret etti. Dijital şiddet mağdurlarının ise yüzde 75’i tanımadığı kişiler tarafından taciz edildiğini ifade etti.
ŞİDDET MAĞDURLARININ YÜZDE 81’İ YARDIM İSTEMEDİ
Araştırmada kadınların şiddet karşısında yardım arama davranışları da ele alındı. Şiddete maruz kalan kadınların yüzde 81’i herhangi bir kurum veya kişiden yardım talep etmediğini söyledi.
Yardım istemeyen kadınların yüzde 29’u korku ve tehdit altında olmayı, yüzde 29’u şiddet uygulayan kişiyle aynı evde yaşamak zorunda kalmayı, yüzde 17’si kendilerine inanılmayacağını düşünmeyi, yüzde 14’ü ise aile, mahalle ve çevre baskısını gerekçe gösterdi.
Yardım talep eden kadınların başvurduğu yerlerin başında yüzde 53 ile polis veya karakol gelirken, yüzde 28’i aile ve arkadaş çevresinden destek aldı.
KADINLARIN YÜZDE 90’I ÖNLEMLERİ YETERSİZ BULDU
Araştırmada kadınların devletin şiddete karşı aldığı önlemlere ilişkin değerlendirmeleri de yer aldı. Katılımcıların yüzde 90’ı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kadınları şiddete karşı korumak için yeterli önlem almadığını düşündüğünü belirtti.
Kadınların yüzde 93’ü kentte kendilerini en güvensiz hissettikleri zaman diliminin akşam ve gece saatleri olduğunu ifade etti. İlgili bakanlık ve politikalar hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 39’da kaldı.
ŞİDDETİN NEDENLERİ ARASINDA PSİKOLOJİK VE EĞİTİMSEL FAKTÖRLER
Katılımcılara göre kadına yönelik şiddetin nedenleri arasında yüzde 35 ile psikolojik nedenler ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 25 ile eğitimsizlik, yüzde 17 ile kültürel zayıflık ve yüzde 15 ile cezaların yetersizliği izledi.
Araştırmada kadınlara şiddetin önlenmesine yönelik çözüm önerileri de soruldu. Katılımcıların yüzde 53’ü kasten yaralama, tehdit ve cinsel saldırı gibi suçlarda cezaların artırılmasını ve iyi hal indirimlerinin kaldırılmasını talep etti. Kadın sığınma evlerinin sayısı ve niteliğinin artırılmasını isteyenlerin oranı yüzde 38 olurken, yüzde 27’si mağdur kadınlara ücretsiz hukuki destek ve avukat sağlanmasını istedi.
Katılımcıların yüzde 19’u önleyici yasal düzenlemelerin etkin biçimde uygulanmasını, yüzde 6’sı ise İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden yürürlüğe girmesini çözüm önerileri arasında gösterdi.
ARAŞTIRMA 1.236 KADINLA GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Araştırmanın örneklemini Mersin’in Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir ilçelerindeki 61 mahallede yaşayan 1.236 kadın oluşturdu. Çalışmada yüzde 95 güven aralığı ve rastsal tabakalı örneklem yöntemi kullanıldı.
Katılımcıların yüzde 30’u 18-29, yüzde 28’i 30-44, yüzde 25’i 45-59, yüzde 17’si ise 60 yaş ve üzerindeki kadınlardan oluştu. Kadınların yüzde 52’si evli, yüzde 48’i bekâr olarak kayıtlara geçti. Eğitim durumunda üniversite ve üzeri yüzde 33, lise yüzde 31, ilkokul yüzde 15, ortaokul yüzde 11, okuma-yazması olmayan veya diplomasız olanların oranı ise yüzde 10 olarak belirtildi. Meslek dağılımında ise ev hanımları yüzde 29, öğrenciler yüzde 15, özel sektör işçileri yüzde 11 ve emekliler yüzde 10 oranında yer aldı.