Birleşik Krallık ihracat kredi kurumu UK Export Finance (UKEF), 24 Temmuz 2023 tarihli açıklamasında Mersin–Adana–Osmaniye–Gaziantep yüksek hızlı elektrikli demiryolu için €781 milyon (yaklaşık £680 milyon) finansmanı desteklediğini duyurdu. Aynı metinde, bu desteğin “UK ihracatçılarının projeye tedarikçi olması koşuluyla” verildiği açıkça yer aldı.
British Steel ise bu finansman zeminiyle bağlantılı olarak, 15 Mayıs 2024’te yayımladığı duyuruda Mersin hattı için on binlerce ton ray sağlayacağını ve projede “ana tedarikçilerden biri” olacağını bildirdi.
Gündemi büyüten başlık ise 2026 Şubat’ında geldi: Ankara–İzmir YHT projesinde, yüklenici ERG International Group’un British Steel ile 36 bin ton ray tedariki için anlaşma yaptığı; bu anlaşmanın British Steel’de 24/7 üretimi yeniden başlattığı ve 23 yeni istihdam yarattığı açıklandı.
Rakamlarla zaman çizelgesi
24 Temmuz 2023: UKEF, Mersin–Adana–Osmaniye–Gaziantep hattı için €781m/£680m desteği ve UK tedarik şartını duyurdu.
15 Mayıs 2024: British Steel, Mersin hattına on binlerce ton ray tedarik edeceğini açıkladı.
Şubat 2026: Ankara–İzmir YHT için 36.000 ton ray anlaşması açıklandı; teslimatların 2026 boyunca süreceği bildirildi.
“Yerli üretim varken neden?” polemiği
Konu, Türkiye’de sanayi politikası ve kamu alımlarında yerli payı tartışmasını da yeniden alevlendirdi. CHP’li Cevdet Akay’ın “Türkiye borçlanırken İngiliz çelik sektörünün ayağa kalktığı” yönündeki eleştirileri kamuoyuna yansıdı.
Öte yandan yerli üretim tarafında KARDEMİR’in de TCDD ile 22.980 ton ray satışı için sözleşme imzaladığına ilişkin haberler, “Türkiye tamamen dışa bağımlı mı?” sorusunu gündeme taşıdı.
British Steel cephesinde “can suyu” vurgusu
İngiliz basınında ve şirket açıklamalarında, Türkiye bağlantılı siparişlerin Scunthorpe tesisinde üretimin sürekliliğine katkı sunduğu; ancak tesisin finansal baskılarının sürdüğü de aktarılıyor.
