İstanbul'da 14 Ekim 2026 tarihinde etkili olan şiddetli yağışların ardından kentlerdeki yapılaşma ve sel riski yeniden gündeme geldi. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Mersin Şubesi, iklim değişikliğiyle birlikte artan aşırı hava olaylarına karşı şehirlerin mevcut altyapılarının ve planlama anlayışlarının yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Mersin Portal haber merkezinin meslek odasının basına yansıyan açıklamasından derlediği bilgilere göre, betonlaşma, geçirimsiz yüzeylerin artması ve dere yataklarının yapılaşmaya açılması, aşırı yağışların taşkına dönüşmesinde etkili olan faktörler arasında gösterildi.
İSTANBUL'DAKİ SELİN ARDINDAN MERSİN'DEN UYARI
İstanbul'da meydana gelen yoğun yağış ve su baskınlarının ardından açıklama yapan Peyzaj Mimarları Odası Mersin Şubesi, kentlerin iklim krizine karşı daha dayanıklı hâle getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Odanın açıklamasında yer alan bilgilere göre, İstanbul'da metrekareye 240 kilogramı aşan yağış düşerken yollar ve alt geçitler su altında kaldı. Alibey ve Nakkaş derelerinde de taşkınlar yaşandığı belirtildi.
Açıklamada, sel nedeniyle iki kişinin yaşamını yitirdiği ifade edilerek hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı dilendi.
“SELİ YALNIZCA DOĞAL AFET OLARAK GÖREMEYİZ”
Peyzaj Mimarları Odası, aşırı yağışların kentlerde büyük hasara yol açmasının yalnızca meteorolojik koşullarla açıklanamayacağına dikkat çekti.
Plansız kentleşme, betonlaşma ve doğal su yollarının yapılaşma nedeniyle değişime uğramasının taşkın riskini artırdığı vurgulandı.
Özellikle yağmur suyunun toprağa sızmasını engelleyen beton ve asfalt yüzeylerin yaygınlaşmasının, kısa sürede oluşan yüzey akışını artırabileceği belirtildi.
BETONLAŞMA SEL RİSKİNİ NASIL ARTIRIYOR?
Kentlerde yeşil alanların azalması ve geçirimsiz zeminlerin genişlemesi, yağmur suyunun doğal yollarla emilmesini zorlaştırıyor.
Toprağa sızamayan yağmur suyu, yüzeyde birikerek yağmur suyu drenaj sistemlerine yöneliyor. Bu sistemlerin kapasitesinin aşılması durumunda cadde, sokak, alt geçit ve yerleşim alanlarında su baskınları oluşabiliyor.
Dere yataklarının daraltılması veya doğal akış güzergâhlarının yapılaşmayla değiştirilmesi de taşkın tehlikesini artırabilen unsurlar arasında bulunuyor.
MAVİ-YEŞİL ALTYAPI NEDEN ÖNEMLİ?
Peyzaj Mimarları Odası Mersin Şubesi, sel ve taşkın risklerinin azaltılması için mavi-yeşil altyapı yaklaşımının kent planlamasında daha fazla yer alması gerektiğini belirtti.
Mavi-yeşil altyapı; parklar, yeşil koridorlar, geçirgen zeminler, yağmur bahçeleri, sulak alanlar ve doğal su yollarının birlikte planlanmasını esas alıyor.
Bu uygulamalarla yağış suyunun bir bölümünün toprak tarafından emilmesi, yüzey akışının yavaşlatılması ve mevcut drenaj sistemlerinin üzerindeki yükün azaltılması hedefleniyor.
MERSİN'DE KENT PLANLAMASI İÇİN DE ÖNEM TAŞIYOR
Peyzaj Mimarları Odasının İstanbul'daki sel felaketi sonrasında yaptığı açıklama, Mersin açısından da aşırı yağışlara hazırlık ve şehir planlaması konularını gündeme getiriyor.
Kentlerde dere yataklarının korunması, yeşil alanların artırılması, yağmur suyunu geçirebilen yüzeylerin kullanılması ve altyapı sistemlerinin iklim koşulları dikkate alınarak planlanması, taşkın riskinin azaltılmasında değerlendirilen yöntemler arasında yer alıyor.
Ancak Mersin'deki belirli mahallelerin sel riski veya mevcut altyapı kapasitesine ilişkin açıklamada herhangi bir teknik analiz paylaşılmadı.
“KENTLER BİLİMSEL VE DOĞAYLA UYUMLU PLANLANMALI”
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Mersin Şubesi, iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklı kentlerin oluşturulmasında bilimsel planlama süreçlerinin önemine vurgu yaptı.
Afet risklerini azaltmaya yönelik çalışmalarda ekosistem hizmetlerini temel alan mekânsal planlama anlayışının benimsenmesi gerektiği ifade edildi.
Oda, iklim değişikliğine uyum politikalarının hazırlanması ve uygulanması süreçlerinde peyzaj mimarlarının aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirterek kamuoyunu ve yetkilileri bilgilendirmeye devam edeceğini bildirdi.
