Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 19 yıldır aynı işyerinde çalışan ve ücretsiz izin talebinin reddedilmesine rağmen 10 gün işe gitmeyen işçinin kıdem ve ihbar tazminatı talebine ilişkin önemli bir karar verdi.
Yüksek Mahkeme, devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesini fesheden işvereni haklı bularak işçiye tazminat ödenmesini öngören yerel mahkeme kararını oy birliğiyle bozdu.
Kararda, izinsiz devamsızlık nedeniyle gerçekleştirilen haklı fesihlerde işverenin çalışandan ayrıca mazeret açıklaması istemek zorunda olmadığı vurgulandı.
19 YILLIK İŞÇİ ÜCRETSİZ İZİN TALEBİ REDDEDİLİNCE İŞE GİTMEDİ
Yargıtay kararına konu olayda, aynı işyerinde 19 yıldır çalışan bir işçi, işvereninden 90 günlük ücretsiz mazeret izni aldı.
İzin süresinin sona ermesinin ardından yeniden ücretsiz izin kullanmak isteyen çalışanın talebi işveren tarafından kabul edilmedi.
İşveren, çalışanın belirlenen tarihte görevine dönmesi gerektiğini hem sözlü hem de yazılı olarak bildirdi.
Ancak işçi, izin talebinin reddedilmesine rağmen işbaşı yapmadı.
10 GÜNLÜK DEVAMSIZLIK TUTANAKLA BELGELENDİ
Çalışanın görevine dönmemesi üzerine işveren tarafından devamsızlık tutanakları düzenlendi.
İşçinin 10 gün boyunca işe gelmediği kayıt altına alınırken işveren, devamsızlığı gerekçe göstererek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.
Fesih işleminin ardından çalışana kıdem ve ihbar tazminatı ödenmedi.
İŞÇİ MAHKEMEYE BAŞVURARAK TAZMİNAT TALEP ETTİ
İşten çıkarılan çalışan, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi talebiyle İş Mahkemesine başvurdu.
İşçi, dava kapsamında yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, yol ve yemek ücretleri gibi diğer işçilik alacaklarının da ödenmesini istedi.
İşveren ise ücretsiz izin talebinin kabul edilmediğini ve çalışanın buna rağmen 10 gün boyunca görevine gelmediğini savunarak davanın reddini talep etti.
YEREL MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, işçinin devamsızlığına ilişkin mazeretinin işveren tarafından sorulmamış olmasını dikkate aldı.
Mahkeme, bu gerekçeyle çalışanın kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetti.
İşçinin diğer bazı alacak talepleri reddedilirken dava kısmen kabul edildi.
İşverenin karara karşı yaptığı istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi.
YARGITAY YEREL MAHKEMENİN KARARINI BOZDU
Dosyanın temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin ücretsiz izin süresi sona erdikten sonra görevine dönmemesini değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, işveren tarafından izin verilen süre boyunca işe gelmemenin devamsızlık olarak kabul edilemeyeceğini, ancak yeni izin talebinin reddedilmesi durumunda çalışanın kendiliğinden izne ayrılamayacağını belirtti.
Dosyadaki belgelerle işçinin mazeretsiz devamsızlığının ortaya konulduğunu değerlendiren Daire, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği sonucuna vardı.
Yargıtay, yerel mahkemenin kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin kabul kararını oy birliğiyle bozdu.
İŞVERENİN MAZERET SORMA ZORUNLULUĞU BULUNMADIĞI VURGULANDI
Yargıtay kararında, devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmesinden önce işçiden ayrıca mazeret açıklaması istenmesinin zorunlu olmadığı belirtildi.
Yüksek Mahkeme, yerel mahkemenin yalnızca işçiye mazeretinin sorulmamış olmasını esas alarak kıdem ve ihbar tazminatına hükmetmesini hukuka uygun bulmadı.
Bununla birlikte işçinin devamsızlığının haklı bir nedene dayanıp dayanmadığının somut olayın koşullarına göre değerlendirilmesi gerekiyor.
İŞ KANUNU'NA GÖRE KAÇ GÜN DEVAMSIZLIK FESİH NEDENİ?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25'inci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde, işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı kapsamında izinsiz ve haklı nedene dayanmayan devamsızlık halleri düzenleniyor.
Kanuna göre işçinin;
-
Ardı ardına iki iş günü,
-
Bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü,
-
Bir ay içinde toplam üç iş günü
işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın işe devam etmemesi, işverene haklı nedenle fesih hakkı verebiliyor.
Bu nedenle haklı fesih için her durumda 10 günlük devamsızlık aranması gerekmiyor. Kanunda belirtilen koşulların oluşması yeterli olabiliyor.
KIDEM VE İHBAR TAZMİNATINA HAK KAZANAMADI
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ücretsiz izin talebi reddedilmesine rağmen işe dönmeyen çalışanın devamsızlığını haklı fesih nedeni olarak değerlendirdi.
Bu gerekçeyle işçinin kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddedilmesi gerektiğine karar verdi.
Böylece 19 yıllık çalışma geçmişi bulunan işçi hakkında kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini öngören yerel mahkeme hükmü bozulmuş oldu.
Karar, işçinin dava konusu diğer işçilik alacaklarının da kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Bu taleplerin hukuki durumu, dosyadaki ayrı değerlendirmelere bağlı bulunuyor.
ÜCRETSİZ İZİN KULLANACAK ÇALIŞANLAR İÇİN ÖNEMLİ KARAR
Yargıtay'ın kararı, ücretsiz izin talebinin işveren tarafından reddedilmesinin ardından işe devam edilmemesinin doğurabileceği hukuki sonuçları ortaya koydu.
İşçinin yıllarca aynı işyerinde çalışmış olması, kanunda öngörülen haklı fesih koşullarının oluşması durumunda tek başına kıdem ve ihbar tazminatı hakkını korumaya yetmiyor.
Bununla birlikte her işe gelmeme durumu otomatik olarak haklı fesih nedeni sayılmıyor. İşçinin geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığı, devamsızlığın süresi ve olayın diğer koşulları önem taşıyor.




