Mersin'de yapımı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci ünitesinde devreye alma öncesi hazırlıklar sürüyor.
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Erol Kam ve Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Çevik, santralde yürütülen testleri, nükleer yakıt yükleme sürecini ve projenin Türkiye'nin enerji üretimi ile sanayi altyapısına sağlayabileceği katkıları değerlendirdi.
Çevik, ilk ünite ve yardımcı tesislerinde işletme döneminde yaklaşık 2 bin kişinin görev yapmasının öngörüldüğünü açıkladı.
**AKKUYU NGS'NİN İLK ÜNİTESİNDE HAZIRLIKLAR DEVAM EDİYOR**
Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali projesi olan Akkuyu NGS'de birinci ünitenin işletmeye alınmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor.
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Erol Kam, ilk ünitedeki hazırlıkların Türkiye'nin uzun yıllardır sürdürdüğü nükleer enerji çalışmalarında önemli bir aşamayı oluşturduğunu belirtti.
Kam, “Akkuyu'da üretilecek ilk elektrik, Türkiye'nin yarım asrı aşan bir bekleyişinin karşılığı olacak” dedi.
Santralin inşasında Türk ve Rus uzmanların birlikte görev yaptığını hatırlatan Kam, projenin mühendislik ve teknoloji alanlarında önemli bir deneyim oluşturduğunu ifade etti.
**“AKKUYU TÜRKİYE'NİN HAYALİNİ GERÇEĞE DÖNÜŞTÜREN BİR YATIRIM”**
Akkuyu NGS'nin geçmişine ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Erol Kam, santral sahası için yer lisansının 1976 yılında verildiğini, Türkiye ile Rusya arasındaki hükümetler arası anlaşmanın 2010 yılında imzalandığını ve ilk ünitenin inşasına 2018 yılında başlandığını hatırlattı.
Kam, “Akkuyu'nun hikâyesi yeni başlamadı. Saha için yer lisansı 1976'da verildi. Türkiye ile Rusya arasındaki anlaşma 2010'da imzalandı. İlk ünitenin inşasına 2018'de başlandı” ifadelerini kullandı.
Santralin bugünkü aşamaya ulaşmasında uzun yıllara yayılan çalışmaların etkili olduğunu belirten Kam, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un finansman, ekipman üretimi ve mühendislik süreçlerindeki rolüne dikkat çekti.
**İLK ÜNİTEDE YAKIT YÜKLEME VE ZİNCİRLEME REAKSİYON AŞAMALARI BEKLENİYOR**
Akkuyu NGS'nin birinci ünitesindeki hazırlıkların sonraki aşamalarına da değinen Prof. Dr. Erol Kam, gerçek nükleer yakıtın reaktöre yüklenmesi ve kontrollü zincirleme reaksiyonun başlatılmasının önemli süreçler olduğunu belirtti.
Kam, bu işlemlerin nükleer enerji alanının gerektirdiği teknik disiplin ve güvenlik kontrolleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
İlk elektrik üretimine geçilmeden önce sistemlerin tasarım şartlarını karşılayıp karşılamadığının testlerle kontrol edildiğini belirten Kam, başarılı test sonuçlarının işletmeye hazırlık açısından önem taşıdığını söyledi.
Akkuyu NGS'nin ilk ünitesinde elektrik üretiminin başlayacağı kesin bir tarih ise açıklamalarda yer almadı.
**PROF. DR. UĞUR ÇEVİK: “AKKUYU BİR DÖNÜM NOKTASI”**
Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Çevik de Akkuyu NGS projesinin Türkiye'nin nükleer teknoloji alanındaki bilgi birikimini geliştirdiğini belirtti.
Çevik, “Akkuyu, nükleer enerji alanında ülkemiz için çok önemli bir dönüm noktasıdır. Türkiye açısından kârlı bir model ve yatırım olan bu proje, Türkiye'ye elektrik üretiminden çok daha fazlasını kazandırıyor” dedi.
Proje kapsamında oluşan tedarik zincirine dikkat çeken Çevik, yüzlerce Türk firmasının nükleer kalite standartlarında üretim yapma yetkinliği kazandığını ifade etti.
Çevik, Akkuyu NGS'nin doğrudan ve dolaylı etkileriyle on binlerce kişiye istihdam sağlandığını ve milyarlarca dolarlık iş hacmi oluşturulduğunu söyledi.
**İLK ÜNİTEDE YAKLAŞIK 2 BİN KİŞİ GÖREV YAPACAK**
Akkuyu NGS'nin istihdam boyutuna ilişkin rakamları paylaşan Prof. Dr. Uğur Çevik, ilk ünitenin işletmeye alınmasıyla birlikte görev yapacak personel sayısını açıkladı.
Çevik, santralin birinci ünitesi ile bu üniteye ait yardımcı tesislerde yaklaşık 2 bin kişinin görev yapmasının öngörüldüğünü belirtti.
Bu personelin yüzde 40'ının Türk çalışanlardan oluşacağını ifade eden Çevik, Türk mühendislerin hâlihazırda santral sahasında kritik görevlerde bulunduğunu söyledi.
Çevik, nükleer mühendislik, reaktör teknolojileri ve ileri güvenlik sistemleri alanlarında yetişen uzmanların Türkiye'nin teknoloji kapasitesine katkı sağlayacağını kaydetti.
**AKKUYU NGS'DE SOĞUK TESTLER NE ANLAMA GELİYOR?**
Akkuyu NGS'nin birinci ünitesindeki teknik hazırlıkları anlatan Prof. Dr. Uğur Çevik, devreye alma öncesi kontrollerin soğuk ve sıcak testler olmak üzere iki temel grupta değerlendirildiğini belirtti.
Çevik'in verdiği bilgilere göre soğuk testler sırasında reaktörün birinci soğutma devresi, saflaştırılmış suyla doldurularak sistemin oda sıcaklığında veya düşük sıcaklıklarda kontrol edilmesi sağlanıyor.
Bu testlerde reaktör basınç kabı, buhar jeneratörleri, boru hatları, kaynak bağlantıları ve vanaların dayanıklılığı ile sızdırmazlığı inceleniyor.
Ayrıca ana sirkülasyon borularının temizliği ve sistem bileşenlerinin mekanik koşullara dayanımı da kontrol ediliyor.
**SICAK TESTLERDE SİSTEM YAKLAŞIK 300 DERECEYE KADAR ISITILIYOR**
Soğuk testlerin ardından gerçekleştirilen sıcak testlerde ise sistemin gerçek işletme koşullarına yakın sıcaklıklarda kontrol edildiğini belirten Çevik, kullanılan yöntemleri anlattı.
Çevik, ana sirkülasyon pompalarının oluşturduğu mekanik ısı ve harici ısıtıcılar yardımıyla sistem sıcaklığının yaklaşık 300 santigrat dereceye kadar yükseltilebildiğini ifade etti.
Bu aşamada ekipmanların yüksek sıcaklık altındaki davranışları, koruma ve kontrol sistemlerinin performansı, otomasyon yazılımları ve buhar jeneratörlerinin çalışma koşulları inceleniyor.
Çevik, testlerin temel amacının santral sistemlerinin yüksek sıcaklık ve basınç altında tasarım parametrelerine uygun çalıştığını doğrulamak olduğunu belirtti.
**YERLİ SANAYİ VE MÜHENDİSLİK ALANINDA YENİ FIRSATLAR**
Prof. Dr. Erol Kam, Akkuyu NGS projesinin Türkiye açısından yalnızca yeni bir elektrik üretim kaynağı anlamına gelmediğini söyledi.
Nükleer teknolojilerde uzmanlaşan personelin yetişmesinin ve yerli firmaların ileri üretim teknikleriyle tanışmasının önemli olduğunu belirten Kam, üniversiteler, araştırma kurumları ve sanayi kuruluşları arasındaki iş birliğinin artırılması gerektiğini ifade etti.
Kam, nükleer projelerde kullanılan hassas üretim, malzeme incelemesi, kalite kontrol ve kayıt sistemlerinin diğer sanayi alanlarına da katkı sağlayabileceğini söyledi.
**İLK ELEKTRİK ÜRETİMİ İÇİN HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR**
Akkuyu NGS'nin Türkiye'nin enerji üretim kapasitesini genişletmesinin yanı sıra teknik bilgi birikimini artıracağını savunan Prof. Dr. Uğur Çevik, projede edinilen deneyimlerin üniversitelere ve sanayi kuruluşlarına aktarılmasının önemini vurguladı.
Prof. Dr. Erol Kam ise ilk elektriğin şebekeye verilmesinin uzun yıllara yayılan çalışmaların sonucu olacağını belirtti.
Mersin'deki Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin birinci ünitesinde devreye alma öncesi teknik hazırlıklar ve test süreçleri devam ediyor. Yakıt yükleme, kontrollü zincirleme reaksiyonun başlatılması ve elektrik üretimine geçiş aşamalarının ise ilgili teknik süreçlerin tamamlanmasının ardından gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
