Kamu-özel iş birliği modeliyle yürütülen ulaşım projelerinde verilen geçiş garantileri bir kez daha tartışma konusu oldu. CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış’ın, otoyol, köprü ve tünel projelerine yönelik Hazine’den yapılan garanti ödemelerini Meclis gündemine taşıyan soru önergesine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yanıt geldi. Ancak yanıtta kamuoyunun merak ettiği mali tabloya ilişkin herhangi bir sayısal veri yer almadı.
Kış, önergesinde 2025 yılı boyunca kamu-özel iş birliği projeleri kapsamında yapılan toplam garanti ödemesini, proje bazında ödenen tutarları, garanti edilen araç geçiş sayısının altında kalan projeleri ve bu tablonun bütçeye etkisini sordu. Ayrıca döviz kuru artışlarının mali yükü nasıl büyüttüğünü ve bu projelerin kamu eliyle yapılması halinde oluşacak maliyet hesabının yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi.
Bakanlığın verdiği yanıtta ise mevzuat ve sözleşme hükümlerine değinilmekle yetinildi. Açıklamada yalnızca Avrasya Tüneli’nde araç geçişlerinin garanti edilen seviyenin üzerine çıktığı, bu nedenle ödeme yapılmadığı belirtildi. Bunun dışında toplam ödeme tutarı, proje bazlı maliyetler, kur farkı yükü ve bütçeye yansıyan etkiler konusunda somut bilgi paylaşılmadı.
Bu yanıta tepki gösteren Gülcan Kış, soruların büyük bölümünün cevapsız bırakıldığını belirterek, ortada ciddi bir şeffaflık sorunu bulunduğunu dile getirdi. Kış, kamuoyunun doğrudan ilgilendiren bir konuda rakamların açıklanmamasının kabul edilemeyeceğini savundu.
Kış, tartışmanın siyasi değil, doğrudan kamu kaynağının kullanımıyla ilgili olduğunu vurgulayarak, yönelttikleri soruların açık, teknik ve ölçülebilir olduğuna dikkat çekti. Buna rağmen tek bir somut verinin paylaşılmamasını, bilgi vermemeyi tercih eden bir yaklaşım olarak değerlendirdi.
Bakanlığın yalnızca tek bir proje üzerinden açıklama yapmasını da eleştiren Kış, asıl tartışılması gereken noktanın diğer projelerdeki gerçek maliyetler olduğunu söyledi. Otoyollar, köprüler ve tüneller için verilen garantilerin bütçeye yükünün açıklanması gerektiğini belirten Kış, vatandaşın vergisiyle yapılan ödemelerin gizli tutulamayacağını ifade etti.
Kamu-özel iş birliği projelerinde döviz üzerinden verilen garantilerin, kur artışlarıyla birlikte her geçen yıl daha büyük bir yük oluşturduğuna işaret eden Kış, bu maliyetin doğrudan vatandaşa yansıdığını söyledi. Ekonomik sıkıntıların derinleştiği bir dönemde, milyonlarca insan geçim derdiyle mücadele ederken garanti ödemelerinin büyüklüğünün saklanmasını sert sözlerle eleştirdi.
Açıklamasının sonunda bütçe yönetiminde şeffaflığın bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurgulayan Kış, verginin hesabını titizlikle soran devletin, yaptığı harcamaları da aynı açıklıkla ortaya koyması gerektiğini söyledi.