Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş siyaset gündemine taşındı. Motorine gece yarısı 6 lira 62 kuruş zam yapılmasının ardından litre fiyatının İstanbul'da 95 liranın üzerine, Ankara'da 96,78 liraya ve İzmir'de 97,05 liraya yükseldiğini belirten CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, artan maliyetlerin üreticiden nakliyeciye kadar birçok kesimi etkilediğini söyledi.
Kış, motorin fiyatındaki değişimi, 1 Ocak 2009'da tedavüle çıkan 100 liralık banknotun satın alma gücü üzerinden değerlendirdi.
“100 lira 41 litre mazot alıyordu”
2009 yılında motorinin litre fiyatının 2,46 lira olduğunu belirten Kış, aradan geçen 17 yılda 100 liranın motorin karşısındaki satın alma gücünün büyük ölçüde gerilediğini savundu.
Kış, “100 liralık banknot tedavüle çıktığında yaklaşık 41 litre mazot alıyordu. Bugün aynı banknotla 1 litre mazot ancak alınabiliyor. Banknot aynı, üzerindeki rakam aynı ama satın aldığı mazot 41 litreden 1 litreye düştü” ifadelerini kullandı.
Kış: “Mazotun hızı geliri ezip geçti”
Kış'ın paylaştığı verilere göre motorinin litresi bir ay önce 79,69 lirayken 95,59 liraya yükseldi. Böylece bir aylık artış yüzde 19,9 olarak hesaplandı.
Bir yıl önce 54,36 lira seviyesinde bulunduğunu belirttiği motorinin yüzde 75,8 artışla 95,59 liraya çıktığını söyleyen Kış, beş yıl önceki 7,28 liralık fiyatla karşılaştırıldığında ise artışın yüzde 1.213'e ulaştığını ifade etti.
Kış, bu tablo üzerinden, “Hangi çiftçinin geliri beş yılda yüzde 1.213 arttı? Hangi nakliyecinin kazancı bir yılda yüzde 75,8 yükseldi? Hangi işçinin, hangi emeklinin geliri bu artışlara yetişebildi? Mazotun hızı geliri ezip geçti” diye konuştu.
“Fiyatlar güncelleniyor, vatandaşın geliri güncellenmiyor”
Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişi enflasyon ve ücretlerle birlikte değerlendiren Kış, 2026'nın ilk sekiz ayında TÜİK verilerine göre enflasyonun yüzde 22,07'ye ulaştığını belirtti.
Yılbaşında 28 bin 75 lira olarak belirlenen asgari ücretin yılın ikinci yarısında artırılmadığını söyleyen Kış, ilk sekiz ayda ücretlinin alım gücünün 6 bin 196 lira gerilediğini savundu.
Kış, “Akaryakıt güncelleniyor, vergiler güncelleniyor, fiyatlar güncelleniyor; vatandaşın geliri güncellenmiyor” sözleriyle ara zam yapılmamasını eleştirdi.
Kredi kartı borçlarına dikkat çekti
Ekonomik sıkıntıların hane halkını daha fazla borçlanmaya yönelttiğini öne süren Kış, kredi kartı borçlarının 3 trilyon 661 milyar liraya ulaştığını, yılbaşından bu yana borçlardaki artışın 841 milyar lira olduğunu ifade etti.
“Maaş yetmeyince kredi kartı devreye giriyor” diyen Kış, vatandaşların artık refahlarını artırmak için değil, günlük yaşamlarını sürdürebilmek amacıyla borçlandıklarını savundu.
Mersin için tarım ve nakliye uyarısı
Mersin'in tarım, lojistik ve taşımacılık açısından Türkiye'nin önemli merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Kış, motorin fiyatındaki yükselişin etkisinin akaryakıt istasyonlarıyla sınırlı kalmayacağını söyledi.
Çiftçinin üretimde, nakliyecinin ise ürünlerin tarladan hale, fabrikadan markete taşınmasında akaryakıta ihtiyaç duyduğunu hatırlatan Kış, artan maliyetlerin nihai olarak tüketici fiyatlarına yansıyacağı görüşünü dile getirdi.
Kış, “Mazota gelen zam üretimin, nakliyenin ve dağıtımın her aşamasına maliyet olarak yazılıyor. Sonunda o fatura pazardaki etikete, market rafına ve vatandaşın sofrasına geliyor” dedi.
“Kamyoncu kontak kapatırsa yalnızca kamyonlar durmaz”
Nakliye sektöründeki maliyet artışlarının tedarik zinciri açısından da risk oluşturduğunu savunan Kış, kamyoncuların maliyetleri karşılayamaz hale gelmesinin çok daha geniş sonuçlar yaratabileceğini söyledi.
“Nakliyeci bu maliyeti karşılayamaz ve kamyoncu kontak kapatacak noktaya gelirse yalnızca kamyonlar durmaz. Tarladaki ürün pazara, fabrikadaki mal rafa ulaşamaz” diyen Kış, akaryakıt fiyatlarının üretim ve gıda fiyatları açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İktidara akaryakıt yükünü azaltma çağrısı
CHP'li Kış, açıklamasının sonunda üretici, nakliyeci ve esnaf üzerindeki akaryakıt maliyetlerinin azaltılması için iktidara çağrıda bulundu.
Kış, “İktidar pompadaki rakamı seyretmeyi bırakmalı; üretimin ve taşımacılığın üzerindeki akaryakıt yükünü hafifletecek adımları derhal atmalıdır. Çünkü mesele bir depo mazot değil; Türkiye’nin üretimi, taşımacılığı ve vatandaşın sofrasıdır” ifadelerini kullandı.
