Doğum sonrası depresyon denince akla çoğunlukla anneler geliyor. Oysa uzmanlara göre doğum sonrası dönemde babalar da ciddi psikolojik risklerle karşı karşıya kalabiliyor; ancak bu tablo uzun yıllardır araştırmalarda ve kamuoyunda yeterince görünür değil. Mersin Üniversitesi (MEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Arzu Aydın Acı, tam da bu “kör noktaya” ışık tutan kapsamlı bir projeye imza atıyor.
Prof. Dr. Acı’nın yürütücülüğünü üstlendiği “Babalara Dair Bireysel ve Bağlamsal Faktörler ile Bebeğin Sosyoduygusal Gelişimi Arasındaki İlişkide Doğum Sonrası Depresyon ve Baba Katılımının Aracılık Rolü: Boylamsal Bir Çalışma” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Araştırmalar annelerde yoğunlaşıyor, babalar geride kalıyor”
Prof. Dr. Acı, doğum sonrası döneme ilişkin bilimsel çalışmaların büyük bölümünün annelerin deneyimlerine odaklandığını belirterek, babalara dair bulguların çoğunlukla kesitsel (tek zamanlı) araştırmalarla sınırlı kaldığını vurguluyor. Bu nedenle, babaların ruh sağlığı ile bebeğin erken dönem gelişimi arasındaki “etkileşimli dinamiklerin” tam olarak anlaşılmadığına dikkat çekiliyor.
Üç dönemde ölçüm: Gebelik sonu, 5-6 ay, 12 ay
Aile Sistemleri Kuramı çerçevesinde ilerleyecek çalışmada; babanın yaş, gelir, eğitim düzeyi, babalığa ilişkin inançları gibi bireysel özelliklerinin yanı sıra evlilik uyumu, sosyal destek algısı, gebelik sürecine katılım gibi bağlamsal faktörler de incelenecek.
İki aşamalı planlanan projenin ilk bölümünde, ebeveyn rolünde yeterlilik algısını değerlendirecek bir ölçeğin Türkçeye uyarlanması hedefleniyor. Ana çalışmada ise bebek bekleyen evli çiftlerden üç ayrı zaman diliminde veri toplanacak:
Gebeliğin son üç ayı
Doğum sonrası 5-6. ay
Bebeğin 12. ayı
Bu sayede babadaki depresyon belirtilerinin zaman içindeki seyri izlenirken, bunun bebeğin sosyo-duygusal gelişimine nasıl yansıdığı da değerlendirilecek.
Çok disiplinli ekip, çağrı da yapıldı
Projede farklı üniversitelerden uzman isimler yer alıyor. Araştırma ekibinde; Dr. Sema Erel (MEÜ), Dr. Öğr. Üyesi Zümrüt Bellur Mübarek (Gaziantep Üni.) ve Dr. Buse Şencan Karakuş (Hacettepe Üni. Çocuk Hastanesi Gelişimsel Pediatri) bulunuyor. Mersin Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nden lisansüstü öğrenciler de bursiyer olarak çalışmada görev alacak.
Prof. Dr. Acı, MEÜ bünyesinde çalışan ve ilk bebeklerini bekleyen anne-babaları araştırmaya katılmaya davet etti. Çalışmada yer almak isteyenlerin [email protected] veya [email protected] üzerinden iletişime geçebileceği belirtildi.
