Aykut, özellikle yüksek hızlı katamaranların kötü hava ve dalga koşullarındaki risklerine işaret ederek, “Bu facia, denizcilik kurallarının çiğnendiği, göz göre göre gelen bir felaket” ifadelerini kullandı.
Kıbrıs Mersin Arasında Batan Feribotta Can Pazarı Yürekleri Sızlattı. pic.twitter.com/olf4rs5lMI
— Mersin Portal (@MersinPortal) August 31, 2026
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Girne açıklarında yaşanan Filo Jet faciasının ardından kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin tartışmalar devam ediyor.
Uzakyol vardiya zabitliği yaptığını belirten eski denizci **Cem Aykut**, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, yüksek hızlı katamaranların çalışma prensiplerinden deniz koşullarına, liman kontrollerinden denize elverişlilik denetimlerine kadar birçok başlıkta dikkat çekici iddialar ortaya koydu.
Aykut, kazanın yalnızca gemi personelinin kararları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savunarak, sorumluluğu bulunan herkesin araştırılması gerektiğini belirtti.
“Katamaranların kritik yatma açısı geçildiğinde geri dönüş zorlaşıyor”
Filo Jet’in “High Speed Craft” sınıfında değerlendirildiğini belirten Aykut, bu tür teknelerin klasik gemilerden farklı özelliklere sahip olduğunu ifade etti.
Katamaranların iki paralel gövde sayesinde yüksek süratlere ulaşabildiğini aktaran Aykut, bu teknelerde kullanılan su jeti sisteminin çalışma prensibine de dikkat çekti.
Aykut’a göre, yüksek hızlı katamaranların geniş gövdeli yapıları nedeniyle belirli bir yatma açısının aşılması ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Eski denizci, dalgalı denizde kıç bölümün yükselmesi halinde su jetlerinde “ventilasyon” olarak adlandırılan durumun ortaya çıkabileceğini ve bunun itme gücünü etkileyebileceğini öne sürdü.
Fırtına sona erdi ama deniz sakinleşmedi iddiası
Aykut’un değerlendirmesinde en dikkat çekici başlıklardan biri ise hava koşulları oldu.
KKTC’de kazadan önce fırtına yaşandığını belirten Aykut, fırtınanın sona ermesinin denizin de aynı anda sakinleştiği anlamına gelmeyeceğini söyledi.
Fırtına sonrasında oluşan uzun periyotlu dalgaların, yani “swell”in bir süre daha etkisini sürdürebileceğini belirten Aykut, yüksek hızlı bir katamaranın bu koşullarda seyre çıkmasının risk oluşturabileceğini savundu.
Aykut ayrıca kazanın meydana geldiği sırada dalga yüksekliğinin 3 ila 3,5 metre seviyelerinde olduğunu iddia ederek, bu koşulların olayın gelişiminde etkili olmuş olabileceği değerlendirmesinde bulundu.
“Mesele sadece kaptanın kararı değil”
Cem Aykut, kazanın ardından sorumluluğun yalnızca kaptan ya da gemi personeli üzerinden değerlendirilmesine karşı çıktı.
Aykut, deniz araçlarının sefere çıkmadan önceki kontrollerinin, sörvey süreçlerinin, denize elverişlilik değerlendirmelerinin ve hava koşullarına ilişkin karar mekanizmalarının da soruşturulması gerektiğini savundu.
“Bu kaza, KKTC'deki liman denetimlerinin, gemilerin tam kontrolünün ve denize elverişlilik süreçlerinin neredeyse sıfır, yani tamamen işlevsiz olduğunu açıkça gözler önüne sermiştir” diyen Aykut, bu sözleriyle liman ve denetim mekanizmalarına yönelik ağır eleştirilerde bulundu.
Ancak bu iddiaların, kazaya ilişkin resmi soruşturma ve teknik incelemeler tamamlanmadan kesinleşmiş bulgular olarak değerlendirilmemesi gerektiği de önem taşıyor.
26 yıllık gemi üzerinden dikkat çeken soru
Aykut, Filo Jet’in 26 yaşında olduğunu belirterek geminin yaşı ve teknik durumu konusunda da soru işaretleri bulunduğunu savundu.
Eski denizci, uluslararası standartlarda yapılması gereken kontrollerin eksiksiz gerçekleştirilmiş olması halinde geminin sefere çıkmasına izin verilip verilmeyeceğinin araştırılması gerektiğini dile getirdi.
Bu noktada kazanın gerçek nedeninin ortaya çıkarılması için geminin teknik durumu, bakım kayıtları, sertifikaları, denize elverişlilik belgeleri, sefer öncesi kontrolleri ve olay anındaki meteorolojik-deniz şartlarının birlikte incelenmesi önem taşıyor.
“Kimin hatası varsa ortaya çıkarılmalı”
Yaşanan facianın ardından adalet çağrısı yapan Aykut, sorumluluğun kimde olduğunun ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini belirtti.
Aykut, “Suçluların bir an önce adalete hesap vermesi en büyük arzumdur ama sadece gemi personelinin değil, kimin hatası varsa…” ifadelerini kullandı.
Eski denizci, paylaşımının sonunda denizcilik mesleğinin temel prensiplerinden birine dikkat çekerek, **“Deniz şakaya gelmez” mesajı verdi.
Girne açıklarında yaşanan facianın kesin nedenleri ise resmi soruşturma ve teknik incelemelerin tamamlanmasıyla netlik kazanacak.
