Mersin’de cezaevlerindeki koşullara ilişkin yeni bir rapor kamuoyuna açıklandı.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Mersin Şubesi Hapishane Komisyonu, Ocak-Haziran 2026 döneminde kendilerine ulaşan başvurular, avukat görüşmeleri ve Tarsus Hapishanesi’ne yapılan ziyaretlerden elde edilen bilgiler doğrultusunda hazırlanan raporu duyurdu.
Basın açıklamasını Hapishane Komisyonu üyesi Nurgül Elveren yaptı.
Elveren, raporda yer alan iddiaların cezaevlerinde hak ihlallerinin ve ölümlerin arttığına işaret ettiğini belirterek, özellikle sağlık hakkı ve infaz süreçleri konusunda dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Tarsus’ta “infaz erteleme” iddiası
Raporda öne çıkan başlıklardan biri, Hapishane İdare ve Gözlem Kurulları tarafından verilen kararlarla bazı mahpusların tahliye süreçlerinin ertelendiği iddiası oldu.
Elveren, Tarsus Hapishanesi’nde bulunan bazı mahpusların disiplin cezalarının gerekçe gösterilmesiyle infazlarının altışar ay ertelendiğini ileri sürdü.
İHD, bu tür kararların mahpusların infaz süreçleri açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek uygulamaların incelenmesi çağrısında bulundu.
“Güneş görmeyen hapishane” iddiası
Raporda özellikle yüksek güvenlikli cezaevlerindeki koşullara ilişkin iddialar da dikkat çekti.
Elveren, mahpusların birbirlerinden yoğun biçimde yalıtıldığını, giysi ve yatakların yeterince havalandırılmasına ve güneş görmesine izin verilmediğini savundu.
Mahpusların bu nedenle bazı yüksek güvenlikli cezaevlerini “Güneş Görmeyen Hapishane” olarak tanımladığını aktardı.
İHD temsilcisi, bu koşulların mahpusların fiziksel ve psikolojik sağlığı açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Sağlık hakkı konusunda kritik iddialar
Rapordaki en önemli başlıklardan biri sağlık hizmetlerine erişim oldu.
İHD’nin aktardığı başvurulara göre bazı hastaların doktora götürülmediği, bazı muayenelerde ise ağız içi arama ve kelepçeli muayene gibi uygulamalarla karşılaşıldığı ileri sürüldü.
Özellikle kadın mahpusların kolluk görevlilerinin yanında muayene edilmeye zorlandığı iddiası da raporda yer aldı.
Elveren, Tarsus Kapalı Hapishanesi’nde en az 17 mahpusun bu tür uygulamalar nedeniyle sağlık hakkının ihlal edildiğinin başvurular ve avukat görüşmeleri üzerinden tespit edildiğini savundu.
Ağır kronik rahatsızlıkları bulunan mahpusların uygun tedavi ve yaşam koşullarına erişemediği de raporda dile getirildi.
Yemek, kantin ve hijyen şikâyetleri
Raporda günlük yaşam koşullarına ilişkin çeşitli başvurular da yer aldı.
Mahpusların yemeklerin az veya yenilemeyecek durumda olduğu yönündeki şikâyetleri İHD raporuna yansıdı. Beslenme ihtiyaçlarının yeterince karşılanmadığı ve kantin fiyatlarının yüksek olduğu yönündeki başvurular da aktarıldı.
Bunun yanında görevli personelin hijyen kurallarına uymadığı yönünde şikâyetler bulunduğu belirtildi.
Aileden uzak sevk ve iletişim engeli iddiası
İHD, mahpusların ailelerinin yaşadığı yerlere sevk edilme taleplerinin karşılanmamasının aile hayatına saygı hakkı açısından sorun oluşturduğunu savundu.
Koğuş değişikliği taleplerinin gerekçesiz biçimde reddedildiği iddiası da raporda yer aldı.
Eğitim ve kültürel faaliyetlere erişimin sınırlandırıldığı, kitap, dergi ve gazetelere ulaşmada kısıtlamalar bulunduğu ileri sürüldü.
Mektup ve telefon görüşmelerinde de ihlaller yaşandığını belirten Elveren, Kürtçe yazılan mektupların mahpuslara verilmediğini iddia etti.
İHD’den Adalet Bakanlığı’na çağrı
İHD Mersin Şubesi Hapishane Komisyonu, önceki raporlarda gündeme getirilen bazı sorunların 2026’nın ilk yarısında da devam ettiğini belirtti.
Komisyon özellikle hasta mahpusların sağlık hakkının güvence altına alınmasını, eğitim, spor ve mesleki faaliyetlerin önündeki engellerin kaldırılmasını ve iletişim özgürlüğünün korunmasını istedi.
Açıklamada Adalet Bakanlığı’nın yanı sıra TBMM İnsan Hakları Komisyonu, Valilik İnsan Hakları Birimi, Hapishane İzleme Kurulu, adli birimler, siyasi partiler ve insan hakları örgütlerine çağrı yapıldı.
Elveren, insan hakları savunucuları olarak “infaz yakmaların, sağlığa erişim hakkı ihlallerinin, işkence ve kötü muamelelerin” sona erdirilmesini talep ettiklerini söyledi.
İddiaların muhataplarından yanıt bekleniyor
İHD Mersin Şubesi’nin açıkladığı rapor, cezaevlerindeki uygulamalara ilişkin derneğe yapılan başvurular ve avukatların aktardığı bilgiler temelinde hazırlanmış bir değerlendirme niteliğinde.
Raporda yer alan iddiaların ilgili kamu kurumlarınca nasıl değerlendirildiğine ilişkin bir açıklamaya ise metinde yer verilmedi.
İHD Mersin Hapishane Komisyonu, bölgedeki cezaevlerinde yaşandığını belirttiği gelişmeleri izlemeyi sürdüreceğini açıkladı.
Raporun ardından gözler şimdi, gündeme getirilen sağlık, infaz, iletişim ve kötü muamele iddialarına ilişkin yetkili kurumların vereceği yanıta çevrildi.
