DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca, evde bakım yardımından yararlanan engelli yurttaşların yaşadığı sorunlara ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
Koca, özellikle yeni değerlendirmeler sonrasında bazı yurttaşların yardımlarının kesildiği ve daha önce yapılan ödemelerin “yersiz ödeme” gerekçesiyle faiziyle birlikte geri istendiği yönündeki şikâyetlerin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Yüzde 98 engel oranına rağmen “kısmi bağımlı” değerlendirmesi
Önergede, engellilik oranı yüksek olmasına ve sağlık durumu ağırlaşmasına rağmen bazı yurttaşların “kısmi bağımlı” olarak değerlendirilmesi gündeme getirildi.
Bingöl Devlet Hastanesi’nde yaşandığı belirtilen bir örnekte, daha önce yüzde 92 engelli ve tam bağımlı olduğu belirtilen bir yurttaşın rapor yenileme sürecinde engellilik oranının yüzde 98’e çıktığı, ayrıca gırtlak kanseri tanısı aldığı halde yeni raporda “kısmi bağımlı” kabul edildiği ve evde bakım yardımının kesildiği aktarıldı.
“Tam bağımlı ve kısmi bağımlı kriterleri nelerdir?”
Koca, Bakan Göktaş’a yönelttiği sorularda “tam bağımlı” ve “kısmi bağımlı” değerlendirmelerinde hangi tıbbi, işlevsel ve ölçülebilir kriterlerin esas alındığını ve bu kriterlerin kamuoyuna açık olup olmadığını sordu.
Evde bakım yardımına ilişkin yürürlükteki yönetmelikte, yardım için yalnızca sağlık raporunun değil, kişinin günlük yaşamını başkasının yardımı olmadan sürdüremeyeceğinin ayrıca bakım heyeti raporuyla tespit edilmesi şartı bulunuyor. Yönetmelikte gelir kriteri de yardımın temel koşulları arasında yer alıyor.
Geçmiş ödemelerin faiziyle geri istenmesini sordu
Koca’nın gündeme getirdiği bir diğer başlık, daha önce ödenen yardımların daha sonra “yersiz ödeme” kabul edilerek geri talep edilmesi oldu.
Koca, bu ödemelerin faiziyle birlikte geri istenmesinin hukuki ve sosyal dayanağını sorarken, yeni değerlendirmeler sonucunda kaç kişiden geçmiş dönem yardımlarının geri talep edildiğinin açıklanmasını istedi.
Ayrıca yurttaşın kusuru olmadan bağlanan yardımların geri alınması uygulamasının kaldırılması ve daha önce tahsil edilen tutarların iadesine yönelik bir çalışma yapılıp yapılmadığını da Bakanlığa sordu.
“Bakım ailelerin omuzlarına bırakılmamalı”
Koca, yaşlı ve engelli bireylerin bakımının yalnızca ailelerin ekonomik ve fiziksel imkânlarına bırakılmasını da eleştirdi.
Bakım hizmetlerinin kamusal sorumluluk olarak ele alınması gerektiğini savunan Koca, bakım veren aile bireylerinin de sosyal güvence, gelir ve çalışma haklarının korunacağı kapsamlı bir kamu bakım sistemi kurulup kurulmayacağını sordu.
Bakanlığa 7 soru
Perihan Koca’nın önergesinde; bağımlılık değerlendirmelerinin hangi kriterlerle yapıldığı, ağır sağlık sorunlarına rağmen “kısmi bağımlı” kararı verilmesinin gerekçesi, yardımı kesilen kişi sayısı, geçmiş ödemelerin geri istenmesinin hukuki dayanağı, tahsil edilen paraların iadesi ve kamusal bakım sisteminin kurulup kurulmayacağı gibi başlıklar yer aldı.
Koca’nın, yardım kesintileri nedeniyle sosyal yardım bütçesinde oluşabilecek tasarrufun hangi alanlara aktarılacağını da Bakanlığa sorması dikkat çekti. Bu ifade Koca’nın siyasi sorgulaması niteliğinde.
