İnsan Hakları Derneği (İHD) Mersin Şubesi Barış Komisyonu, Türkiye'de yürütülen çözüm sürecinin kalıcı barışa dönüşmesi için demokratikleşme ve hukuk reformlarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Komisyon adına açıklama yapan İHD Mersin Şube Eş Başkanı Muammer Derince, 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'u önemli bir adım olarak değerlendirdiklerini ancak düzenlemenin tek başına yeterli olmadığını söyledi.
İHD, kayyum uygulamalarının sona erdirilmesini, seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine dönmesini, hasta mahpusların serbest bırakılmasını ve temel haklara ilişkin güvencelerin güçlendirilmesini talep etti.
İHD MERSİN ŞUBESİNDEN KALICI BARIŞ AÇIKLAMASI
İnsan Hakları Derneği Mersin Şubesi Barış Komisyonu, Ekim 2024'ten bu yana devam eden çatışmasızlık ortamına ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.
Komisyon adına konuşan İHD Mersin Şube Eş Başkanı Muammer Derince, silahsızlanma sürecinin toplumsal barışın sağlanması açısından tek başına yeterli olmayacağını savundu.
Derince, demokratik hakların güvence altına alınması, hukuk reformlarının gerçekleştirilmesi ve geçmişte yaşanan hak ihlalleriyle yüzleşilmesi gerektiğini belirtti.
7595 SAYILI KANUN ÖNEMLİ ANCAK YETERLİ DEĞİL
Muammer Derince, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026'da kabul ettiği rapora ve ardından yapılan yasal düzenlemeye değindi.
10 Ağustos 2026'da TBMM'de kabul edilen ve 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un çözüm sürecinde hukuki bir çerçeve oluşturduğunu ifade etti.
Derince, düzenlemenin eksiklikler içerdiğini savunarak kalıcı barış için demokratikleşme adımlarının da atılması gerektiğini söyledi.
SİLAHSIZLANMA SÜRECİNDE ŞEFFAFLIK VE TBMM DENETİMİ İSTENDİ
İHD Mersin Şubesi, 7595 sayılı Kanun kapsamında yürütülecek silahsızlanma ve tasfiye işlemlerinin açık kriterlere dayanması gerektiğini belirtti.
Sürecin hangi ölçütlerle ilerleyeceğinin kamuoyuna açıklanmasını isteyen dernek, silahsızlanmanın doğrulanmasına ilişkin sonuçların güvenlik koşulları gözetilerek paylaşılmasını talep etti.
Ayrıca TBMM'nin denetim mekanizmalarının etkin biçimde işletilmesi gerektiği vurgulandı.
KANUNDAN YARARLANMA KOŞULLARI AÇIK OLMALI
İHD, yasal düzenleme kapsamında uygulanacak koşulların objektif ve öngörülebilir olması gerektiğini savundu.
Benzer hukuki durumdaki kişiler arasında farklı uygulamalara yol açılmaması gerektiğini belirten Muammer Derince, ayrımcılığın önlenmesine yönelik güvencelerin oluşturulmasını istedi.
Açıklamada, geri dönen kişilerin barınma, sağlık, ekonomik yaşam ve toplumsal uyum süreçlerinin de güvence altına alınması talep edildi.
KAYYUM UYGULAMALARININ SONA ERDİRİLMESİ ÇAĞRISI
İHD Mersin Şubesi Barış Komisyonu, demokratikleşme adımlarının silahsızlanma sürecinin tamamlanması beklenmeden uygulanması gerektiğini ifade etti.
Dernek, belediyelerdeki kayyum uygulamalarına son verilmesini ve görevlerinden uzaklaştırılan seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesini istedi.
Başkanların görevlerine dönmesinin hukuken mümkün olmadığı durumlarda ise belediye meclislerinin başkan vekili seçebilmesine yönelik koşulların oluşturulması çağrısında bulunuldu.
AİHM VE AYM KARARLARININ UYGULANMASI İSTENDİ
Muammer Derince, açıklamasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ile Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının uygulanmasının önemine dikkat çekti.
İHD, yüksek yargı kararlarının eksiksiz yerine getirilmesini ve infaz sisteminin eşitlik ilkesi ile uluslararası insan hakları standartları doğrultusunda yeniden düzenlenmesini talep etti.
Dernek ayrıca umut hakkına ilişkin güvencelerin oluşturulmasını ve hasta mahpusların serbest bırakılmasını istedi.
İFADE VE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜNE VURGU
İHD Mersin Şubesi, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, örgütlenme hakkı ve toplantı ile gösteri özgürlüğü alanlarında yaşandığını belirttiği sorunlara da değindi.
Muhalefete ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik adli işlemlerin toplumsal güvensizliği artırdığını savunan Derince, temel hak ve özgürlüklerin daha güçlü hukuki güvencelerle korunmasını istedi.
Açıklamada Kürt kimliği, dili ve kültürüyle ilgili sorunların demokratik siyaset ve hukuk çerçevesinde ele alınması gerektiği de ifade edildi.
GEÇMİŞTEKİ HAK İHLALLERİ İÇİN ETKİLİ SORUŞTURMA TALEBİ
İHD Mersin Şubesi Barış Komisyonu, çözüm sürecinin geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlallerinin araştırılmasını da kapsaması gerektiğini belirtti.
Zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması için etkili soruşturma ve hakikate erişim mekanizmalarının kurulması istendi.
Derince, benzer ihlallerin tekrarını önleyecek kurumsal güvencelerin oluşturulmasının toplumsal barış açısından önem taşıdığını savundu.
ÇATIŞMALARDAN ETKİLENEN BÖLGELER İÇİN ONARIM PROGRAMI ÖNERİSİ
Açıklamada, çatışmalardan etkilenen bölgelerde sosyal, ekonomik ve psikolojik destek programlarının geliştirilmesi çağrısı yapıldı.
Kadınların, gençlerin, mağdur ailelerinin ve sivil toplum kuruluşlarının barış sürecine katılımının sağlanması gerektiği belirtildi.
İHD, toplumsal onarım çalışmalarının hukuki düzenlemelerle birlikte yürütülmesini önerdi.
MUAMMER DERİNCE: ÜÇ TEMEL ALAN BİRLİKTE İLERLEMELİ
İHD Mersin Şube Eş Başkanı Muammer Derince, kalıcı barış için silahsızlanma, demokratikleşme ve toplumsal onarım süreçlerinin eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Derince, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Silahsızlanma ve tasfiyeyi odağına alan 7595 sayılı Kanun’la eş zamanlı olarak; siyasi katılım, temel haklar, yerel demokrasi ve eşit yurttaşlığı esas alan bir demokratikleşme programı; nihayet hakikat, adalet, yüzleşme, mağdurların hakları ve toplumsal onarımı amaçlayan bir toplumsal barış programı oluşturulmalıdır”
İHD'DEN DEMOKRATİKLEŞME VE TOPLUMSAL BARIŞ VURGUSU
İHD Mersin Şubesi Barış Komisyonu, çatışmasızlık ortamının kalıcı hale gelmesi için yalnızca silahsızlanmaya yönelik hukuki düzenlemelerin yeterli olmayacağını savundu.
Dernek, temel hak ve özgürlüklerin korunması, yerel demokrasinin güçlendirilmesi, yargı kararlarının uygulanması ve geçmiş hak ihlalleriyle yüzleşilmesi yönündeki taleplerini yineledi.





