Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) eylül ayına ilişkin üretici-market fiyat araştırması, limondaki dikkat çekici farkı ortaya koydu.
Rapora göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 633,4 ile limonda yaşandı.
Üreticide kilogramı 7 liraya kadar gerileyen limon, market raflarında ortalama 51 lira 34 kuruştan satıldı. Böylece limon, üreticiden tüketiciye ulaşana kadar yaklaşık 7,3 kat pahalandı.
Limondan sonra kuru incir ve havuç geliyor
Üretici ile market arasındaki fiyat farkında limonu;
Yüzde 339,1 ile kuru incir
Yüzde 337,8 ile havuç
Yüzde 237,9 ile elma
Yüzde 228,3 ile maydanoz
izledi.
TZOB verilerine göre üreticide 130 TL olan kuru incirin market fiyatı 570,77 TL, 11 TL olan havucun fiyatı 48,16 TL, 21,66 TL olan elmanın fiyatı ise 73,20 TL olarak hesaplandı.
Markette en fazla ucuzlayan ürün de limon oldu
Limon, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının görüldüğü ürün olmasının yanı sıra eylül ayında markette fiyatı en fazla düşen ürün olarak da kayıtlara geçti.
TZOB’a göre markette limon fiyatı bir önceki aya göre yüzde 39,5 geriledi.
Limonu fiyat düşüşünde yüzde 33,4 ile yeşil soğan, yüzde 21 ile kuru soğan, yüzde 18,3 ile elma ve yüzde 14,3 ile mısır özü yağı takip etti.
Eylül ayında incelenen 36 market ürününün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş yaşandı.
Marketin zam şampiyonu patlıcan
Markette fiyatı en fazla yükselen ürün ise yüzde 26 ile patlıcan oldu.
Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı takip etti.
Üreticide limon fiyatı yüzde 30 düştü
Üretici tarafında ise eylül ayında 28 ürünün 16’sında fiyat artarken, 11 üründe düşüş yaşandı. Bir üründe fiyat değişmedi.
Üreticide en sert fiyat düşüşü yüzde 48 ile kuru incirde görüldü.
Kuru incirin ardından;
limon yüzde 30,
patates yüzde 20,7,
kuru soğan yüzde 14,1,
kuru üzüm yüzde 13,6 oranında ucuzladı.
Üreticide en fazla fiyat artışı ise yüzde 62,5 ile kuru fasulyede gerçekleşti.
Geçen yılın limonu depoda, yeni hasat piyasada
TZOB, limondaki fiyat gerilemesinin nedenleri arasında hasadın devam etmesini ve geçen sezondan kalan ürünlerin depolardan piyasaya sunulmasını gösterdi.
Piyasadaki limon arzının artmasıyla birlikte üretici fiyatlarının gerilediği belirtildi.
Bu tabloya rağmen üretici ile market arasındaki makasın oldukça yüksek kalması dikkat çekti.
Tarımsal girdiler de yükseldi
TZOB raporuna göre çiftçinin üretim maliyetlerindeki artış eylül ayında da sürdü.
Bir önceki aya göre;
DAP gübresi yüzde 9,9,
ÜRE gübresi yüzde 6,7,
20.20.0 kompoze gübre yüzde 6,6,
amonyum nitrat yüzde 6,3 arttı.
Yıllık bazda amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 69,2’ye, amonyum sülfattaki artış ise yüzde 55,6’ya ulaştı.
Mazot fiyatlarında aylık artış yüzde 12,8, yıllık artış ise yüzde 70,7 olarak hesaplandı.
Elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının ise yüzde 27,7 yükseldiği bildirildi.
Üretici fiyat düşüşüyle, tüketici yüksek fiyatla karşı karşıya
TZOB’un eylül verileri, limonda üretici fiyatının gerilemesine rağmen tüketicinin market rafında aynı ölçüde bir düşüşle karşılaşmadığını ortaya koydu.
Üreticide 7 TL olan limonun markette 51,34 TL’ye ulaşmasıyla iki fiyat arasındaki fark yüzde 633,4 seviyesine çıktı.
