Mersin’in yüzyıllardır süregelen tarımsal üretim kültürü, coğrafi işaret çalışmalarıyla geleceğe taşınıyor. Mersin Büyükşehir Belediyesi, kente özgü ürünleri belirleyerek tescil süreçlerini yürütürken, üreticilerin emeğinin korunmasını ve yöresel ürünlerin ekonomik değerinin artırılmasını hedefliyor.
Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından Mersin’in 13 ilçesinde sürdürülen saha çalışmalarında, yöreyle özdeşleşen ve uzun yıllardır üretilen ürünler belirleniyor. Ürünlerin yetişme koşulları, üretim yöntemleri ve bölgenin iklim ve toprak yapısıyla ilişkisi araştırılarak coğrafi işaret başvuruları için gerekli altyapı hazırlanıyor.
İki ürün Mersin’in tescilli değerleri arasına girdi
Büyükşehir Belediyesi’nin başvurusu sonucunda Gülnar Kuş Üzümü, 2024 yılında coğrafi işaret tescili aldı.
Aynı yıl Mersinden Kadın Kooperatifi tarafından yapılan başvuruyla Kan Portakalı da tescillenerek Mersin’in coğrafi işaretli ürünleri arasındaki yerini aldı.
Yeni ürünlerin tescillenmesi için çalışmalar ise devam ediyor. Bozyazı Gölevezi ve Mersin Siyah İnciri için 2026 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuru yapılırken, Leklek Fasulyesi, Pirömerli Nergizi ve Gravga Eriği için üniversite ve araştırma enstitülerindeki analiz süreçleri sürdürülüyor.
Analizlerin tamamlanmasının ardından bu ürünler için de coğrafi işaret başvurularının yapılması planlanıyor.
Ürünler sadece tescillenmiyor, özellikleri de kayıt altına alınıyor
Coğrafi işaret çalışmalarında yalnızca ürünün adına yönelik bir tescil süreci yürütülmüyor. Ürünün hangi coğrafyada yetiştiği, üretim yöntemi, kullanılan hammadde ve yöreyle olan bağı ayrıntılı şekilde inceleniyor.
Büyükşehir Belediyesi ekipleri, 13 ilçede üreticilerle görüşerek Mersin’in tarımsal kimliğini yansıtan ürünleri belirliyor. Özellikle en az 50 yıldır bölgede üretilen ve kentin iklimi ile coğrafi şartlarının şekillendirdiği özgün özelliklere sahip ürünler araştırılıyor.
Saha çalışmalarından elde edilen bilgiler, üniversiteler, araştırma enstitüleri ve diğer ilgili kurumların yaptığı analizlerle destekleniyor. Hazırlanan bilgi ve belgelerin ardından Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuru gerçekleştiriliyor ve tescil sürecinin takibi Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılıyor.
“Yerel ürünleri nesilden nesile aktarıyoruz”
Mersin Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Bitkisel Destekleme Şube Müdürü Zeynep Durmaz, coğrafi işaret çalışmalarının temel amacının yöresel ürünleri korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu söyledi.
Durmaz, Mersin’in farklı ilçelerinde üreticilerle görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirterek, bölgenin iklim ve toprak özelliklerine uygun ürün çeşitlerini belirlediklerini ifade etti.
“Mersin’in 13 ilçesinde üreticilerle görüşmeler yapılarak; o bölgede yetişen ürünler, o coğrafyada, o iklim ve toprağa uygun çeşitler belirleniyor. Daha sonra bu ürünlere, ilgili üniversitelerde ve enstitülerde gerekli analiz işlemleri yapılıyor. Bu analiz sonucunda da Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuruda bulunuyoruz.”
Tescilden sonra da denetim devam ediyor
Coğrafi işaret tescilinin ardından sürecin sona ermediğini belirten Durmaz, tescilli ürünlerin belirlenen kriterlere uygun şekilde üretilip üretilmediğinin düzenli olarak denetlendiğini söyledi.
Durmaz, denetimlerde ürünün üretim metodu, hammaddesi ve coğrafi sınırlarının tescil belgesinde belirtilen özelliklerle uyumunun kontrol edildiğini kaydetti.
Gülnar Kuş Üzümü’nün Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan başvuruyla 2024 yılında tescillendiğini hatırlatan Durmaz, Kan Portakalı’nın da aynı yıl Mersinden Kadın Kooperatifi’nin başvurusu sonucunda tescil edildiğini belirtti.
Sırada 5 yerel ürün daha var
Mersin’in farklı bölgelerinde yetiştirilen ürünlerin tescillenmesi için çalışmaların sürdüğünü belirten Durmaz, Bozyazı Gölevezi ve Mersin Siyah İnciri için 2026 yılında başvuru yapıldığını söyledi.
Leklek Fasulyesi, Pirömerli Nergizi ve Gravga Eriği için ise analiz çalışmalarının devam ettiğini ifade eden Durmaz, sonuçların ardından bu ürünler için de Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvurulacağını dile getirdi.
Coğrafi işaret çalışmalarıyla birlikte Mersin’in yerel ürünlerinin yalnızca korunması değil, aynı zamanda daha yüksek katma değerle tüketiciye ulaştırılması ve üreticilerin ekonomik olarak daha fazla kazanması hedefleniyor.
