CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Mersin'de limon üreticilerinin karşı karşıya kaldığı düşük alım fiyatları, yüksek üretim maliyetleri ve narenciye ihracatındaki taşıma sorunlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Ticaret Bakanlığının yazılı soru önergesine verdiği yanıtı değerlendiren Kış, üreticilerin zararını önlemeye yönelik somut tedbirlerin açıklanmadığını belirtti.
Kış, 23 Eylül 2026 tarihinde Ticaret Bakanlığına yönelttiği 10 soruluk yazılı önergeye, Ticaret Bakanı Ömer Bolat imzasıyla 22 Ekim'de yanıt verildiğini ifade etti.
Bakanlığın yanıtında genel ihracat destekleri, tanıtım faaliyetleri, alternatif taşıma güzergâhları ve Ukrayna ile ticaret anlaşmasına ilişkin bilgilerin bulunduğunu belirten Kış, sevkiyat kayıpları, navlun desteği ve üreticinin gelirini koruyacak önlemler hakkında somut açıklama yapılmadığını savundu.
Limon Üreticisinin Maliyet Sorununu Gündeme Getirdi
Erdemli Ziraat Odası Başkanı Rasim Şahin'in 20 Ekim'de yaptığı açıklamayı hatırlatan Kış, limonun kilogram başına alım fiyatının 4 ila 15 lira, üretim maliyetinin ise 15 ila 20 lira arasında değiştiğine dikkat çekti.
Üreticilerin gübre, ilaç, sulama ve işçilik giderlerini karşılamakta zorlandığını belirten Kış, şunları söyledi:
“Üretici temsilcisi, alım fiyatlarının maliyeti karşılamadığını söylüyor. Çiftçi gübreye, ilaca, sulamaya, işçiliğe para harcıyor; aylarca bahçesinde çalışıyor. Hasat geldiğinde ise ürününü satıp masrafını çıkarıp çıkaramayacağını düşünüyor. Bakanlığın cevap vermesi gereken soru budur: Mersinli çiftçi bu sezon emeğinin karşılığını nasıl alacak?”
Navlun Desteği ve Sevkiyat Kayıpları Hakkında Açıklama İstedi
Mersin Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulunun eylül ayında güvenli sevkiyat, alternatif güzergâhlar ve taşıma kapasitesinin artırılması yönündeki taleplerini hatırlatan Kış, bu konuları soru önergesiyle Bakanlığa ilettiğini belirtti.
Rusya ve Ukrayna'ya yönelik sevkiyatlarda yaşanan iptal ve gecikmelerin yanı sıra Mersin'den St. Petersburg'a düzenli deniz hattı oluşturulmasını ve navlun desteği verilmesini gündeme getirdiğini ifade eden Kış, Bakanlığın sorularına ayrıntılı yanıt vermediğini söyledi.
Kış, “Bakanlık on soruyu tek başlık altında cevapladı. Kaç sevkiyat aksadı, ne kadar kapasite kaybedildi, hangi destek ne zaman verilecek; bunlar açıklanmadı. Üreticinin önünü görebilmesi için açık karar, yeterli kaynak ve uygulama takvimi gerekiyor” dedi.
Üretim Maliyetlerinin Açıklanmasını Talep Etti
Tarım ve Orman Bakanlığının 30 Eylül'de Mersin'de narenciye üretim maliyetlerinin belirlenmesine yönelik teknik toplantı yapıldığını duyurduğunu hatırlatan Kış, çalışmanın sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Limon, mandalina ve portakalın kilogram başına üretim maliyetlerinin açıklanması gerektiğini belirten Kış, bu verilerin bahçedeki alım fiyatlarıyla karşılaştırılmasını talep etti.
Kış, üreticilerin maliyetin altında satış yapmak zorunda kalması durumunda uygulanacak tedbirlerin de açıklanması çağrısında bulundu.
“İhracat Rakamı Çiftçinin Net Kazancını Göstermiyor”
Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliğinin dokuz aylık verilerinde ihracat artışı bulunduğunu ifade eden Kış, ihracat gelirlerinin üreticilerin kazanç durumuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kış, “İhracatın artması ülkemiz için değerlidir. Ancak ihracat tablosundaki artış, çiftçinin cebine ne kaldığını tek başına göstermiyor. Üreticinin maliyeti, satış fiyatı ve borcu da o tablonun yanında görülmelidir” ifadelerini kullandı.
Mersin–St. Petersburg Deniz Hattının Kapasitesini Sordu
Arkas'ın 30 Ekim'de Mersin ile St. Petersburg arasında yıl sonuna kadar iki gemiyle hizmet verilmesi planlanan deniz servisine ilişkin açıklamasını değerlendiren Kış, yeni bağlantının taşıma maliyetleri ve ihracat kapasitesi üzerindeki etkilerinin açıklanmasını istedi.
Yeni hattın kaç ton ürün taşıyabileceği, sefer sıklığı ve küçük üreticiler ile ihracatçıların bu hizmetten nasıl yararlanacağı konusunda bilgi talep eden Kış, Bakanlığın soru önergesine verdiği yanıtta söz konusu hatta ilişkin ayrıntıya yer vermediğini belirtti.
Ukrayna ile Ticaret Anlaşmasını Değerlendirdi
Ticaret Bakanlığının yanıtında Ukrayna ile Serbest Ticaret Anlaşması'na da değinildiğini aktaran Kış, anlaşmanın mevcut hasat sezonuna sağlayacağı katkının açıklanmasını istedi.
Bakanlığın bilgilendirmesine göre anlaşmanın 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girdiğini, mal ticaretine yönelik gümrük vergisi indirimlerinin ise 1 Ocak 2027'de uygulanmaya başlayacağını belirten Kış, mevcut taşıma ve maliyet sorunları için daha erken çözüm gerektiğini savundu.
“Mersin'in Bereketi Üreticisinin Borcuna Dönüşmesin”
Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığına çağrıda bulunan Kış, narenciye üretim maliyetlerinin yayımlanmasını, sevkiyat kayıplarının açıklanmasını, navlun desteği konusunda karar verilmesini ve üretici örgütleriyle uygulama takvimi hazırlanmasını istedi.
Kış, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bu mesele bahçeden limana kadar Mersin'in meselesidir. Üreticinin kazanamadığı yerde tarım işçisi, nakliyeci, paketleme tesisi ve esnaf da etkilenir. Mersinli çiftçi üretmekten vazgeçmesin diye emeğinin karşılığını güvence altına almak zorundayız. Bakanlığın cevabı var; fakat üreticinin kazancını koruyacak somut kararlar o cevapta yok. Biz bu kararların takipçisi olacağız.”
