Vergi Denetim Kurulu raporlarına yansıdığı belirtilen bulgulara göre bazı şirketlerin yıllar önce hayatını kaybeden kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği, çiftçiden alınan ürünlerin alış fiyatlarını gerçekte ödenenden yüksek gösterdiği ve bazı şirket kayıtlarında milyonlarca kilogramlık açıklanamayan farklılıklar bulunduğu ileri sürüldü.
Soruşturma sürerken söz konusu tespitlerin hangi şüphelilerle doğrudan bağlantılı olduğu ise ayrı ayrı değerlendirilmek zorunda.
Yaş sebze ve meyvede tarladan market rafına uzanan fiyat zincirine yönelik başlatılan geniş kapsamlı soruşturmada yeni ayrıntılar gündeme geldi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken, 22 ilde 109 adres için arama kararı alındığı bildirildi.
Mersin ayağında Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Başkanı Hakan Sefa Çakır'ın da gözaltına alınması, soruşturmayı kent iş dünyasının gündemine taşımıştı.
Dosyaya ilişkin kamuoyuna yansıyan son bilgiler ise soruşturmanın merkezindeki iddiaların boyutunu gözler önüne serdi.
1.029 çiftçinin beyanı incelendi
Soruşturma kapsamında Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya'daki hal müdürlüklerinden bilgi istendiği belirtildi.
Vergi Denetim Kurulu'nun incelemelerinde ise 1.029 çiftçinin beyanının şirketlerin ticari defter ve belgeleriyle karşılaştırıldığı aktarıldı.
14 Temmuz ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda bazı tedarikçilerin çiftçiden aldıkları ürünlerin gerçek alış fiyatlarını daha yüksek gösteren müstahsil makbuzları düzenledikleri ileri sürüldü.
İddia: Yıllar önce ölen kişiler adına makbuz düzenlendi
Dosyaya yansıyan en çarpıcı iddialardan biri ise hayatını kaybetmiş kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlenmesi oldu.
Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında yapılan incelemede, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasında daha önce ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlendiğinin tespit edildiği aktarıldı.
İddiaya göre adına belge düzenlenen bazı kişilerin 2014 ve 2016 yıllarında hayatını kaybettiği, makbuz tutarlarının ise kişi başına 29 bin ile 118 bin lira arasında değiştiği raporlara yansıdı.
27 ölü kişi adına daha makbuz iddiası
Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında hazırlanan raporda da benzer bulgular bulunduğu belirtildi.
Şirket tarafından daha önce yaşamını yitirdiği belirlenen 27 farklı kişi adına müstahsil makbuzu düzenlendiği ileri sürüldü.
İncelemelerde adına makbuz bulunan bazı kişilerin ise söz konusu şirkete herhangi bir ürün satmadıklarını beyan ettikleri aktarıldı.
“11,50 liraya sattım, makbuzda 18,70 lira”
Soruşturma dosyasına yansıdığı belirtilen çiftçi ifadeleri de dikkat çekici.
Bigadiç Derin Tarım tarafından adına 818 bin 125 liralık müstahsil makbuzu düzenlenen A.K.'nin, kapya biberinin kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığını ancak makbuzlarda ortalama 18,70 lira gösterildiğini söylediği aktarıldı.
Adına 759 bin 776 liralık makbuz düzenlenen C.S.'nin de ürününü kilogramı 8-9 liradan sattığını, belgelerde ise fiyatın 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini söylediği belirtildi.
Daha çarpıcı bir iddia ise E.B.'nin beyanına yansıdı.
E.B.'nin adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlendiği ancak kendisinin bu belgelerden haberdar olmadığını, belgelerde gösterilen kapya biberini üretmediğini ve herhangi bir firmaya satmadığını söylediği kaydedildi.
Portakal kayıtlarında 2,2 milyon kiloyu aşan fark
İncelemelerde yalnızca makbuzların değil, şirketlerin ürün giriş ve çıkış kayıtlarının da mercek altına alındığı bildirildi.
Essa Tarım'a ilişkin rapora göre şirket, 2026'nın ilk üç ayında müstahsil makbuzuyla 3 milyon 913 bin 600 kilogram, faturayla da 2 milyon 888 bin 124 kilogram sanayi tipi portakal satın aldı.
Buna karşılık aynı dönemde satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı bulunduğu belirtildi.
Raporda, dönem başındaki ticari malların tamamı portakal olarak kabul edilse dahi yaklaşık 2 milyon 230 bin kilogramlık farkın açıklanamadığı değerlendirmesine yer verildiği aktarıldı.
Faturalarda 13,4 milyon kilo, Hal Kayıt Sistemi’nde 8,3 milyon kilo
Aynı şirkete ilişkin bir başka veri karşılaştırmasında da önemli fark bulunduğu ileri sürüldü.
Şirketin 2026'nın ocak-mart döneminde limon, mandalina, nar ve portakal olmak üzere faturayla toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram satış yaptığı, Hal Kayıt Sistemi'ne ise 8 milyon 384 bin 428 kilogramlık satış bildirdiği belirtildi.
İki rakam arasındaki fark 5 milyon kilogramı aşıyor.
Arzın düşük, maliyetlerin yüksek gösterildiği iddiası
Soruşturmanın önemli başlıklarından birini de fiyat oluşumu oluşturuyor.
Raporlarda bazı şüphelilerin piyasadaki konumlarından yararlanarak ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri ileri sürüldü.
Tedarik zincirinin gereksiz biçimde uzatılması yoluyla fiyatların yukarı yönlü etkilenerek haksız kazanç sağlandığı iddiası da soruşturma kapsamında inceleniyor.
Kritik ayrıntı: Bu iddialar doğrudan MTSO Başkanı’na mal edilemez
Mersin açısından dosyanın en önemli noktalarından biri MTSO Başkanı Hakan Sefa Çakır'ın soruşturma kapsamında gözaltına alınmış olması.
Ancak kamuoyuna yansıyan Vergi Denetim Kurulu bulgularında “ölü kişiler adına makbuz düzenleme” ve yukarıdaki spesifik kilogram farklılıkları Ahmet Demir Gıda, Essa Tarım ve Bigadiç Derin Tarım gibi adı belirtilen şirketler üzerinden anlatılıyor.
www.mersinportal.com haber merkezi olarak soruşturmadaki söz konusu iddiaların tamamını doğrudan Hakan Sefa Çakır'a veya MTSO'ya atfetmek mevcut bilgilerle mümkün olmadığı gibi savcılık soruşturmasının netleşmesini ve mahkeme sürecine duyduğumuz saygıdan ötürü spekülasyonlara haberlerde yer vermeyeceğiz.
Çakır'ın soruşturma dosyasındaki kişisel konumu, kendisine yöneltilen somut suçlamalar ve yukarıdaki şirketlerle varsa hukuki veya ticari bağlantısının soruşturmanın ilerleyen aşamalarında netleşmesi bekleniyor.
Soruşturma devam ettiği için gözaltına alınan veya hakkında işlem yapılan kişiler açısından masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.
Mersin iş dünyasının gözü soruşturmada
MTSO'da kongre ve seçim sürecinin gündemde olduğu bir dönemde Başkan Hakan Sefa Çakır'ın adının böylesine geniş kapsamlı bir soruşturmada geçmesi, gelişmeleri Mersin iş dünyası açısından da kritik hale getiriyor.
Bir tarafta yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatların nasıl oluştuğuna ilişkin milyonlarca kilogramlık kayıtlar incelenirken diğer tarafta 1.029 çiftçinin beyanlarının ticari belgelerle karşılaştırıldığı büyük bir soruşturma yürütülüyor. Bilindiği üzere benzer operasyonlar Tavuk sektöründeki firmalara geçtiğimiz aylarda düzenlenmişti.
Dosyada bundan sonraki en önemli soru ise şu olacak: Hangi şüpheliye hangi somut işlem isnat ediliyor ve Mersin'deki gözaltıların soruşturmadaki hangi ticari işlemlerle bağlantısı bulunuyor?
