Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülen “Milli Parklar Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik” teklifi, siyasetin en sert başlıklarından biri haline geldi. CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, kürsüde yaptığı konuşmada teklife karşı çıkarak düzenlemenin “teknik” bir değişiklik gibi sunulamayacağını belirtti.
Kış, teklifin doğayı korumak yerine milli parkları ticari faaliyetlerin ve uzun süreli işletme modellerinin konusu hâline getirdiğini savundu ve dikkat çeken bir benzetme yaptı: “Bu teklif, 24 yıllık iktidarın doğa üzerinden hazırladığı son satış kataloğudur.”
“Çeyrek asırda sanayi de tarım da ayağa kalkardı”
Konuşmasının girişinde iktidarın 24 yıllık dönemini hatırlatan Kış, bu sürenin bir ülkenin kalkınması için yeterli bir zaman dilimi olduğunu vurguladı. Ancak bu dönemin, kamu varlıklarının elden çıkarılmasıyla anıldığını söyleyerek “Önce şeker fabrikaları, sonra limanlar, enerji santralleri… Şimdi sıra milli parklarda” ifadelerini kullandı.
“Koruma değil, işletme mantığı var”
Kış, milli parkların ekolojik dengesi hassas alanlar olduğuna dikkat çekerek, teklifte yer alan düzenlemelerin bu bölgelerde yol, enerji hattı ve çeşitli altyapı faaliyetlerine kapı aralayabileceğini dile getirdi. Bu yaklaşımın “koruma” kavramıyla çeliştiğini savunan Kış, düzenlemenin doğayı kamu yararı gerekçesiyle değil, kullanım ve işletme mantığıyla ele aldığını öne sürdü.
“Planlar hazırlanır ya da hazırlattırılır” tartışması
Teklifte yer aldığı ifade edilen “hazırlanır veya hazırlattırılır” yaklaşımına da itiraz eden Kış, koruma planlarının kamu eliyle hazırlanması gerektiğini, aksi halde süreçlerin piyasa dinamiklerine bırakılabileceğini söyledi. Bu durumun, devletin anayasal koruma sorumluluğunun zayıflaması anlamına gelebileceğini savundu.
Kaçak yapılar için “yıkmama” endişesi
Kış’ın en sert uyarılarından biri kaçak yapılarla ilgili oldu. Mevcut sistemde kaçak yapılar için yıkım sürecinin yargı kararıyla ilerlediğini hatırlatan Kış, yeni düzenlemeyle yıkımın idarenin takdirine daha fazla bırakılmasının “kaçak yapı düzeni” riskini büyüteceğini söyledi.
“Yakalanırsan belki yıkmayız” algısının oluşmasının hukuk devleti açısından tehlikeli olacağını dile getirdi.
“Döner sermaye” ve denetim vurgusu
Kış ayrıca, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne döner sermaye yetkisi verilmesini eleştirerek, denetimin yönetmeliklere bırakılmasının Meclis denetimini zayıflatabileceğini savundu. Yönetmeliklerin kolay değiştirilebilir olduğuna dikkat çekerek, bu tür yetkilerin “şeffaflık” sorununu büyütebileceğini söyledi.
“Bu topraklar milletindir”
Konuşmasını “milli parkların bir gelir kalemi olmadığı” vurgusuyla bitiren Kış, teklifin geri çekilmesi çağrısı yaptı:
“Doğa bir gelir kalemi değildir. Milli park bir işletme değildir.”