Mersin’de yapımı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde uzun süredir beklenen kritik aşama için yeni tarih ortaya çıktı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kaynaklarından aktarılan bilgilere göre, Türkiye’nin ilk nükleer santralinde test sürecinin eylül ayında başlatılması planlanıyor. Olası bir gecikme halinde ise takvimin ekim ayına sarkabileceği belirtiliyor.
Edinilen bilgilere göre süreç, Rusya’dan gelecek nükleer teknoloji konusunda deneyimli üst düzey bir ekibin gözetiminde yürütülecek. Halen koruma altında bulunan yakıt çubuklarının santrale yerleştirilmesinin ardından test süreci başlatılacak. Bu aşamanın tamamlanmasıyla birlikte santralde deneme amaçlı elektrik üretimine geçilecek.
Planlamaya göre deneme üretimi yaklaşık 9 ay sürecek. Bu süreçte sistemlerin işleyişi, güvenlik protokolleri ve teknik uyum başlıkları adım adım izlenecek. Böylece Akkuyu’da tam üretime geçişten önce en kritik sınavlardan biri verilmiş olacak.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali, 2010 yılında imzalanan hükümetlerarası anlaşma kapsamında Rus Rosatom tarafından Mersin’de inşa ediliyor. Her biri 1200 megavat gücünde 4 üniteden oluşacak santralin toplam kapasitesi 4 bin 800 megavata ulaşacak. İlk ünitenin daha önce 29 Ekim 2023’te devreye alınması hedeflenmiş, ardından bu tarih 29 Ekim 2024’e revize edilmişti. Ancak finansman, tedarik ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle süreç planlanan hızda ilerlemedi.
Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının malzeme tedarikini olumsuz etkilemesi ve projede yaşanan finansman sorunları, ilk ünitedeki devreye alma takvimini geciktirdi. Buna karşın son dönemde finansman ve tedarik sorunlarının büyük ölçüde aşıldığı, Türkiye ile Rusya arasında doğal gaz ödemeleri üzerinden yürütülen mahsuplaşma yöntemiyle projeye kaynak aktarımının sürdüğü ifade ediliyor.
Akkuyu’daki son gelişmeler yalnızca üretim takvimiyle sınırlı değil. Bakanlık kaynakları, Rus tarafının hükümetlerarası anlaşma kapsamında Akkuyu Nükleer AŞ’ye en fazla yüzde 49 oranında ortak alabileceğini de hatırlattı. Yerli ya da yabancı yatırımcılarla görüşme zemininin açık olduğu belirtilirken, şu aşamada resmi olarak sonuçlanmış bir ortaklık süreci bulunmadığı kaydedildi.
Santralde üretilecek elektriğe ilişkin alım garantisi modeli de dikkat çekiyor. Devletin, Akkuyu’da üretilecek elektriği 12,35 dolar sent üzerinden satın alacağı belirtilirken, ilk iki ünitede üretilen elektriğin yüzde 70’inin, üçüncü ve dördüncü ünitelerde ise yüzde 30’unun 15 yıl boyunca alım garantisi kapsamında olacağı ifade ediliyor.
60 yıllık işletme ömrü öngörülen Akkuyu Nükleer Güç Santrali için test üretimi sürecinin başlaması, Türkiye’nin enerji tarihinde yeni bir dönemin kapısını aralayacak en kritik eşiklerden biri olarak görülüyor. Eylül ayında atılması planlanan bu adım, yalnızca Mersin için değil, Türkiye’nin enerji üretim dengesi açısından da yakından izleniyor.
