Mersin'in Gülnar ilçesine bağlı Büyükeceli bölgesinde inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci güç ünitesinde, nükleer yakıt yükleme öncesindeki kritik test aşamalarından biri başladı.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından yürütülen projede, Nükleer Düzenleme Kurumundan (NDK) gerekli iznin alınmasının ardından reaktör tesisinin sıcak ve soğuk çalıştırma programına geçildi.
Bu kapsamda reaktörün birinci ve ikinci devrelerindeki ekipmanlar, gerçek nükleer yakıt kullanılmadan işletme koşullarını taklit eden sıcaklık ve basınç değerlerinde test edilecek.
AKKUYU NGS'NİN İLK ÜNİTESİNDE YENİ TEST AŞAMASI
Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali olarak Mersin'de yapımı devam eden Akkuyu NGS'nin birinci ünitesinde devreye alma hazırlıkları sürüyor.
Akkuyu Nükleer AŞ'nin 18 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre NDK'den alınan iznin ardından reaktör tesisinin sıcak ve soğuk çalıştırma işlemleri başlatıldı.
Bu aşamada reaktörün güvenlik, kontrol ve soğutma sistemleri, nükleer yakıt yüklenmeden önce kapsamlı testlerden geçirilecek.
Santralde ilk elektrik üretimi için ise yakıt yükleme ve sonraki devreye alma aşamalarının tamamlanması gerekiyor.
REAKTÖR TESİSİ 285 DERECEYE KADAR ISITILACAK
Sıcak ve soğuk çalıştırma programı kapsamında reaktör tesisinin sıcaklığı kademeli olarak artırılacak.
Birinci devrede kullanılan kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı 285 dereceye, basıncı ise 16,5 megapaskal (MPa) seviyesine çıkarılacak.
Yüksek basınç sayesinde suyun söz konusu sıcaklıkta sıvı halde kalması sağlanacak.
Testler sırasında reaktörün normal işletme koşullarına yakın sıcaklık ve basınç değerlerindeki davranışı değerlendirilecek.
GÜVENLİK VE KONTROL SİSTEMLERİ TEST EDİLECEK
Akkuyu NGS'nin birinci güç ünitesinde yürütülen çalışmalar, reaktörün yalnızca sıcaklık ve basınç dayanımını değil, farklı sistemlerinin birlikte çalışmasını da kapsıyor.
Program çerçevesinde ekipmanların ve boru hatlarının mukavemeti ile titreşim özellikleri incelenecek.
Elektrik sistemleri, güvenlik donanımları, reaktör kontrol ve koruma sistemleri de test edilecek.
Elde edilen sonuçların, santralin sonraki devreye alma aşamalarına hazır olup olmadığının belirlenmesinde kullanılması planlanıyor.
GERÇEK NÜKLEER YAKIT YERİNE SİMÜLATÖRLER KULLANILIYOR
Sıcak ve soğuk testlerin en önemli özelliklerinden biri, reaktörde henüz gerçek nükleer yakıt kullanılmaması.
Normal işletme koşullarının oluşturulması amacıyla yürütülen testlerde reaktör korunda uranyum içeren yakıt demetleri yerine yakıt demeti simülatörleri bulunuyor.
Böylece ekipmanların işletme koşullarındaki performansı, nükleer zincirleme reaksiyon başlatılmadan kontrol ediliyor.
Bu aşamanın tamamlanması, reaktörün elektrik üretimine geçtiği anlamına gelmiyor.
TESTLERİN ARDINDAN EKİPMANLAR YENİDEN KONTROL EDİLECEK
Sıcak ve soğuk çalıştırma programının tamamlanmasının ardından ana ve yardımcı ekipmanlar üzerinde revizyon ve kontrol çalışmaları gerçekleştirilecek.
Bu incelemelerde ekipmanların proje gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilecek.
Kontrol sonuçlarına göre reaktör tesisinin ilk kritiklik aşamasına teknik olarak hazır olup olmadığı belirlenecek.
NÜKLEER YAKIT YÜKLEMESİ İÇİN YENİ İZİN GEREKECEK
Akkuyu NGS'de sıcak ve soğuk testlerin ardından nükleer yakıt yükleme aşamasına geçilmesi planlanıyor.
Uranyum içeren yakıt demetlerinin reaktöre ilk kez yerleştirilmesiyle fiziksel devreye alma sürecinin sonraki aşamaları başlayacak.
Ancak bu işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için test ve revizyon sonuçlarının değerlendirilmesi ve Nükleer Düzenleme Kurumundan gerekli iznin alınması gerekiyor.
ROSATOM GENEL MÜDÜRÜ: FİZİKSEL DEVREYE ALMAYA ÇOK YAKLAŞTIK
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, sıcak ve soğuk testlerin başlamasının Akkuyu NGS açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti.
Test sürecini santralin sistemleri için son kontrol olarak nitelendiren Likhachev, fiziksel devreye alma aşamasına yaklaşıldığını ifade etti.
Likhachev, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Soğuk ve sıcak testler için gerekli izin alındı ve testlere başladık. Yani fiziksel devreye alma aşamasına artık bir adım değil, kelimenin tam anlamıyla yarım adım kaldı.”
Likhachev, testlerde sistemlerin normal işletme koşullarındaki gibi çalışacağını ancak gerekli enerjinin dış kaynaklardan sağlanacağını söyledi.
Bu yıl içerisinde fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi hedeflediklerini belirtti.
TESTLER SANTRALİN SON PROVASI OLARAK NİTELENDİRİLDİ
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, sıcak ve soğuk çalıştırmanın santralin güvenlik ve işletme sistemleri için kapsamlı bir kontrol niteliği taşıdığını vurguladı.
Likhachev, “Bu, son bir kontrol aşaması; santralin tüm sistemleri için adeta bir ‘son prova’. Bu sürecin sorunsuz tamamlanmasını ve söz verdiğimiz gibi bu yıl fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi umuyoruz” dedi.
AKKUYU NÜKLEER AŞ: HER EKİPMANIN ÇALIŞABİLİRLİĞİ DOĞRULANACAK
Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdürü Sergei Butckikh, testlerin nükleer güvenlik ilkeleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtti.
Reaktör sistemlerinin farklı çalışma koşullarında sınandığını açıklayan Butckikh, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumların da test programında yer aldığını söyledi.
Butckikh, “Nükleer güvenlik ilkeleri, her sistemin ve her bir ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesini gerektiriyor. Yakıt yüklenmeden önce bunları farklı koşullarda, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar da dahil olmak üzere, aşamalı olarak kontrol ediyoruz” ifadelerini kullandı.
İLK KRİTİKLİK ÖNCESİNDE TEKNİK HAZIRLIK DEĞERLENDİRİLECEK
Sergei Butckikh, reaktörün ilk kritiklik aşamasına ulaşabilmesi için güvenlik ve kontrol sistemlerinin beklenen şekilde çalıştığının doğrulanması gerektiğini ifade etti.
Testlerin tamamlanmasının ardından sonuçların değerlendirilerek teknik hazırlık durumunun ortaya konulacağını belirtti.
Butckikh, “Güç ünitesinin ilk kritikliğe ulaşmaya hazır olması, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinin bu aşamasında öngörülen tüm kontrol operasyonlarının sonuçlarına göre sağlanacak” dedi.
AKKUYU NGS DÖRT GÜÇ ÜNİTESİNDEN OLUŞUYOR
Mersin'in Büyükeceli bölgesinde inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Rus tasarımı üçüncü nesil VVER reaktörlerinin geliştirilmiş 3+ versiyonlarıyla donatılmış dört güç ünitesinden oluşuyor.
Her bir güç ünitesinin kurulu kapasitesi 1.200 megavat olarak planlanıyor.
Dört ünitenin tamamlanmasıyla santralin toplam kurulu gücü 4.800 megavata ulaşacak.
Proje, Yap-Sahip Ol-İşlet modeliyle hayata geçiriliyor.
AKKUYU NGS İLK ELEKTRİĞİ NE ZAMAN ÜRETECEK?
Akkuyu NGS'nin birinci ünitesinde sıcak ve soğuk testlerin başlaması, santralin devreye alınmasına yönelik teknik hazırlıklarda yeni bir aşamaya geçildiğini gösteriyor.
Rosatom, 2026 yılı içerisinde fiziksel devreye alma aşamasına ulaşmayı hedefliyor.
Ancak fiziksel devreye alma ile elektrik üretiminin başlaması birbirinden farklı aşamalar. Santralin Türkiye elektrik şebekesine ilk elektriğini verebilmesi için yakıt yükleme, ilk kritiklik ve sonraki devreye alma testlerinin tamamlanması gerekiyor.
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev'in 18 Kasım 2026 tarihli açıklamalarında, nükleer enerjiden üretilecek ilk elektriğin 2027 yılında Türkiye şebekesine verilmesinin hedeflendiği belirtildi.




