Mersin'de 19 Ekim 2026 tarihinde araç trafiğine açılan Çeşmeli-Erdemli-Kızkalesi Otoyolu'nun geçiş ücretleri tartışılmaya devam ediyor. Yazar Abdullah Ayan, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede otoyolun yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirildiğini belirterek ücretsiz kullanım taleplerinin mali sonuçlarına dikkat çekti.
Projede araç geçiş garantisi bulunduğunu ileri süren Ayan, işletme süresi ve finansman yapısı nedeniyle otoyolun ücretsiz kullanılmasının kamu bütçesine yük getireceğini savundu.
Ayan, yeni otoyolun devlet tarafından inşa edilen ve ücretsiz kullanılan kara yolu projeleriyle aynı koşullarda değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
ÇEŞMELİ-KIZKALESİ OTOYOLUNDA ÜCRET TARTIŞMASI
Mersin'in batı ilçelerine ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla hizmete alınan Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu, geçiş tarifesinin açıklanmasının ardından kamuoyunda tartışılmaya başlandı.
Otoyolun ücretsiz olması gerektiğini savunan görüşlere ilişkin açıklama yapan yazar Abdullah Ayan, projenin finansman ve işletme modeline dikkat çekti.
Ayan, otoyolun yapımına başlandığı dönemden itibaren geçiş ücretleri konusunda değerlendirmelerde bulunduğunu belirterek uygulanacak tarifeye ilişkin öngörülerini daha önce kamuoyuyla paylaştığını söyledi.
ABDULLAH AYAN: “BU OTOYOL KARADENİZ OTOYOLU GİBİ ÜCRETSİZ OLMAZ”
Yazar Abdullah Ayan, sosyal medya paylaşımında Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun ücretsiz olması gerektiğine yönelik çağrıları değerlendirdi.
Karadeniz'deki devlet tarafından yapılan kara yollarıyla yeni otoyol arasında finansman modeli bakımından farklılık bulunduğunu belirten Ayan, şu ifadeleri kullandı:
“Çeşmeli-Erdemli-Kızkalesi yolu Karadeniz otoyolu gibi ücretsiz olmaz.”
Ayan, karşılaştırma yaptığı devlet yatırımlarında özel işletmecilere araç geçiş veya araç başına ödeme garantisi verilmediğini, Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun ise farklı bir sözleşme modeliyle gerçekleştirildiğini savundu.
GÜNLÜK 45 BİN VE 90 BİN ARAÇ GARANTİSİ İDDİASI
Abdullah Ayan'ın açıklamasındaki önemli başlıklardan biri, otoyol için verildiğini öne sürdüğü araç geçiş garantileri oldu.
Projede günlük 45 bin araç garantisi bulunduğunu ileri süren Ayan, CHP Milletvekili Ulaş Karasu'nun konuyla ilgili soru önergesindeki ifadelerine dayanarak bu sayının 90 bine çıkarılmış olabileceğini aktardı.
Ayan, araç türlerine göre uygulanacak ücretlerin de farklılaştığını belirtti.
Ancak paylaşılan metinde araç garantisinin kesin tutarını, hangi araç sınıflarını kapsadığını ve ödeme koşullarını gösteren resmî sözleşme hükümleri yer almadı.
PROJENİN FİNANSMANI 884 MİLYON AVROLUK KREDİYLE SAĞLANDI
Ayan, otoyolun yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirildiğini, sözleşme süresinin üç yılı yapım ve 13 yılı işletme olmak üzere toplam 16 yıl olarak belirlendiğini ifade etti.
Proje için sekiz bankadan 884 milyon avro finansman sağlandığını belirten Ayan'ın bu açıklaması, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yayımladığı bilgilerle de örtüşüyor.
Bakanlığın 1 Ağustos 2025 tarihli açıklamasına göre, Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun toplam yatırım bedeli 1 milyar 263 milyon avro olarak duyuruldu. Bunun 884 milyon avroluk bölümünün sekiz finans kuruluşundan sağlanan kredilerle, kalan yüzde 30'luk bölümünün ise öz sermayeyle karşılandığı belirtildi.
KİLOMETRE BAŞINA GEÇİŞ ÜCRETİNE DİKKAT ÇEKTİ
Abdullah Ayan, paylaşımında otoyolun geçiş tarifesinin projenin başlangıcından bu yana öngörülebilir olduğunu savundu.
Kilometre başına yaklaşık 0,06 avro düzeyindeki tarifeye daha önce dikkat çektiğini belirten Ayan'ın değindiği ücretlendirme, 2021 yılındaki ihale sonuçlarına ilişkin haberlerde de yer alıyor.
İhale haberlerinde otomobiller için kilometre başına 0,0594 avroluk teklif bedeli aktarıldı.
Ancak ihale teklifindeki bu bedelin, 19 Ekim 2026 itibarıyla sürücülere uygulanan nihai TL tarifesiyle aynı olduğu varsayılamaz. Güncel ücretlerin sözleşmedeki hesaplama ve güncelleme koşullarına göre değerlendirilmesi gerekiyor.
“HER GÜN 10 MİLYON TL'Yİ AŞKIN PARA HAZİNEDEN KARŞILANIR” İDDİASI
Otoyolun ücretsiz kullanımına ilişkin çağrıları değerlendiren Abdullah Ayan, böyle bir uygulamada işletmeciye yönelik mali yükümlülüklerin kamu tarafından karşılanması gerekeceğini savundu.
Ayan, ücretsiz kullanım halinde günlük 10 milyon TL'yi aşan, yıllık ise 81 milyon avro düzeyinde bir ödeme yükü oluşacağını ileri sürdü.
Bu tutarlar Ayan'ın değerlendirmesinde yer alan hesaplamalar olup, sözleşme şartları ve güncel garanti ödeme verileri üzerinden bağımsız olarak doğrulanmış kesin kamu giderleri değil.
BAYRAMLARDA DA ÜCRETLİ OLACAĞINI SAVUNDU
Abdullah Ayan, devlet tarafından işletilen otoyollar ile yap-işlet-devret modeliyle hizmet veren yolların bayram dönemlerindeki ücretlendirmelerinin farklı olabileceğine dikkat çekti.
Yeni güzergâhın bayramlarda da ücretli olacağını öne süren Ayan, ücretsiz kullanım çağrılarını “Olmayacak duaya amin demek boşuna gayret” sözleriyle değerlendirdi.
Ayan'ın paylaşımında, bayram dönemlerinde uygulanacak tarifeye ilişkin yetkili kurumların yeni bir kararına yer verilmedi.
ÇEŞMELİ-KIZKALESİ OTOYOLUNDA GARANTİ VE SÖZLEŞME KOŞULLARI GÜNDEMDE
Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu'nun 19 Ekim'de trafiğe açılması, geçiş ücretlerinin yanı sıra projenin finansman ve araç garantisi koşullarını da yeniden gündeme taşıdı.
Karayolları Genel Müdürlüğünün resmî proje bilgilerinde, Çeşmeli-Kızkalesi kesiminin yap-işlet-devret modeliyle ihale edildiği ve uygulama sözleşmesinin 22 Aralık 2021 tarihinde imzalandığı belirtiliyor.
Ayan'ın açıklamasında gündeme getirdiği araç garantilerinin güncel düzeyi, olası garanti ödemelerinin hesaplanma yöntemi ve bayramlardaki ücretlendirme koşulları ise resmî sözleşme ve uygulama kararları üzerinden açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında bulunuyor.
