CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, genç işsizliği ve eğitim dışında kalan milyonlarca gence ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türkiye’de işsizlik tablosunun resmi açıklamaların çok ötesinde ağırlaştığını savundu. Açıklanan verilerle yaratılmak istenen “işsizlik düşüyor” algısına tepki gösteren Kış, asıl büyüyen tablonun işsizlikten çok umutsuzluk olduğunu söyledi.
Resmi işsizlik oranının yüzde 8,3 olarak açıklandığını hatırlatan Kış, aynı dönemde işgücünde 200 bin kişilik, istihdamda ise 54 bin kişilik düşüş yaşandığına dikkat çekti. Bu tabloya rağmen işsizliğin düştüğü yönündeki söylemin gerçeği gizlediğini savunan Kış, ortada başarı hikayesi değil, üzeri örtülen bir kriz bulunduğunu ifade etti.
Türkiye’de 15-34 yaş grubunda yer alan gençlerin yüzde 27,7’sinin ne eğitimde ne de istihdamda bulunduğunu vurgulayan Kış, bunun 6 milyon 762 bin gence karşılık geldiğini söyledi. Her 4 gençten 1’inin sistemin dışında kaldığını belirten Kış, son bir yılda bu gruba 58 bin gencin daha eklendiğini dile getirdi.
Gençlerin yalnızca işsiz kalmadığını, aynı zamanda gelecekten de koptuğunu ifade eden Kış, geniş tanımlı işsizlik verilerine dikkat çekti. İşsizler, eksik istihdamdakiler ve umudunu kaybedip iş aramaktan vazgeçenler birlikte değerlendirildiğinde gerçek işsiz sayısının 12 milyona yaklaştığını öne süren Kış, gerçek işsizlik oranının ise yüzde 29,7’ye ulaştığını savundu.
Umudunu kaybedenlerin sayısındaki artışa da dikkat çeken Kış, son bir yılda bu grubun 908 bin kişi yükselerek 5 milyon 129 bine çıktığını belirtti. Bu tablonun, işsizlikte düşüşten çok umutsuzlukta büyüme anlamına geldiğini vurguladı.
Genç kadınlara ilişkin verilerin daha da ağır bir sosyal tablo ortaya koyduğunu belirten Kış, ne eğitimde ne istihdamda bulunan genç kadınların oranının yüzde 41’e ulaştığını söyledi. Her 10 genç kadından 4’ünün ne okulda ne de işte olduğunu ifade eden Kış, bunun sadece ekonomik değil, aynı zamanda derin bir toplumsal eşitsizlik sorunu olduğunu kaydetti.
İstihdamın niteliğine de değinen Kış, çalışanların önemli bölümünün güvencesiz koşullarda hayatını sürdürdüğünü belirtti. Kayıt dışı çalışmanın yaygınlığına işaret eden Kış, özellikle tarım sektöründe bu tablonun daha da ağır olduğunu söyledi. Eksik istihdamdaki milyonlarca kişinin çalışıyor görünse de geçinemediğini ve sağlıklı bir yaşam kuramadığını ifade etti.
Sanayideki daralmanın da genç işsizliği beslediğini söyleyen Kış, imalat sanayisinde kapasite kullanım oranındaki düşüşün üretimi ve buna bağlı olarak istihdamı doğrudan etkilediğini belirtti. Üretimin zayıfladığı bir ekonomide gençlerin iş bulmasının daha da zorlaştığını kaydetti.
Açıklamasının sonunda yaşanan tablonun sıradan bir ekonomik sorun olmadığını vurgulayan Kış, bunun doğrudan bir kuşak krizi olduğunu söyledi. Milyonlarca gencin eğitimden ve iş hayatından kopmasının, ülkenin geleceği açısından alarm verici olduğunu ifade eden Kış, gençlerin artık yalnızca iş aramayı değil, umut etmeyi de bıraktığını dile getirdi.
