Endeksa'nın verilerine göre, Mayıs 2023 itibarıyla Türkiye genelinde konut yatırımının geri dönüş süresi 13 yıl olarak hesaplandı. Bu durum, konut fiyatlarının artış hızının yavaşlaması ve kira gelirlerinin hızlı bir şekilde yükselmesi ile ilişkili.
Pandemi Sonrası Artan Fiyatlar ve Kira Gelirlerinin Hızla Yükselmesi
Pandemi dönemiyle birlikte konut fiyatlarındaki astronomik artışlar, amortisman süresini uzun süreler için yükseltmişti. 2022 yılının sonlarına kadar, Türkiye'de bir konutun kira getirisiyle kendini amorti etme süresi 18 yıl seviyelerine kadar çıkmıştı. Ancak son iki yılda yaşanan ekonomik değişimler ve yüksek faiz oranlarının etkisiyle, bu süre belirgin şekilde kısaldı.
Endeksa Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt, amortisman sürelerinin düşüşünü, gayrimenkul piyasasında yaşanan önemli yapısal değişimlerin işareti olarak değerlendirdi. Öğüt, kira gelirlerinin konut fiyatlarına kıyasla daha hızlı arttığını belirtti. "Kira gelirleri, son yıllarda konut fiyatlarıyla orantısız bir şekilde artarak, yatırımcıların geri dönüş süresini kısalttı" dedi.
İllere Göre Amortisman Süreleri: En Kısa ve En Uzun Geri Dönüş Süreleri
Türkiye genelinde amortisman süresinin en kısa olduğu iller, 11 yıl ile Ankara, Karaman, Kars, Muş ve Hakkâri olarak sıralandı. Bu illeri 12 yıllık amortisman süresiyle Kilis, Kırıkkale, Nevşehir, Bilecik ve Edirne takip etti.
Ancak tatil beldeleri ve sahil bölgelerinde amortisman süresi önemli ölçüde daha uzun. Örneğin, Muğla'da amortisman süresi 20 yıl, Aydın'da ise 18 yıl olarak hesaplandı. Balıkesir, Kastamonu ve Trabzon gibi illerde bu süre 17 yıla kadar çıkarken, Isparta, Antalya, Elazığ, Rize ve Çorum gibi illerde ise 16 yıl olarak belirlendi.
İlçelerde Durum Daha Dikkat Çekici: Kaş’ta 34 Yıl Geri Dönüş Süresi
İlçeler bazında ise dikkat çekici farklar ortaya çıkıyor. Doğubeyazıt (Ağrı) ilçesinde amortisman süresi yalnızca 10 yılken, Kırkağaç (Manisa), Reyhanlı (Hatay) gibi ilçelerde bu süre 11 yıl olarak belirlenmiş. Öte yandan, sahil bölgelerinde yer alan bazı ilçelerde amortisman süreleri 30 yılı aşıyor. Kaş (Antalya) ilçesinde bir konutun kendini amorti etmesi 34 yıl sürerken, Beykoz (İstanbul) 31 yıl, Çeşme (İzmir) ise 27 yıl geri dönüş süresi ile dikkat çekiyor.
Kira Artışlarının Etkisi: Faizler ve Enflasyonun Rolü
Endeksa verilerine göre, son bir yıl içinde Türkiye genelinde konut kiraları nominal olarak %34 oranında artarken, enflasyon dikkate alındığında bu artış reel bazda %2’lik bir düşüş anlamına geliyor. Görkem Öğüt, kira piyasasındaki hareketliliğin de amortisman sürelerini etkileyen bir diğer önemli unsur olduğunu belirtti. Temmuz 2024 itibarıyla zorunlu kira artış sınırının kaldırılmasıyla birlikte ev sahiplerinin piyasa koşullarına daha uygun kira bedelleri belirleyebilmesine olanak tanındı.
