İklim krizi, artan lojistik maliyetler ve küresel pazarlardaki dalgalanmaya rağmen mandalina, 2025 yılında ihracatın açık ara lokomotifi oldu.
Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği verilerine göre mandalina, hem miktar hem de değer bazında sergilediği yükselişle sektörde dengeleri değiştirdi.
Bir Ürün, Dörtte Bir Pay
2025 yılı boyunca mandalina ihracatı yüzde 34 artışla rekor seviyeye ulaşırken, ihracat değeri yüzde 92 gibi çarpıcı bir yükseliş gösterdi. Toplam 912,6 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaşan mandalina, Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatının yüzde 25’ini tek başına karşıladı.
Bu tablo, artık sadece tonajın değil, katma değerin de ihracatta belirleyici unsur haline geldiğini gözler önüne serdi.
Limon Ve Domateste Denge Arayışı
Mandalinadaki yükselişe karşın limon ve domates ihracatında farklı bir tablo ortaya çıktı. Limon ihracatında miktar düşerken, fiyatların artmasıyla gelir korunabildi. Domateste ise hacim kaybına rağmen değer kaybının sınırlı kalması, arz-talep dengesinin yeniden şekillendiğine işaret etti.
Uzmanlar, bu sürecin fiyat istikrarı açısından orta vadede olumlu sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor.
Rusya Ve Irak Hattı Gücünü Koruyor
Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatında yakın coğrafya yine başrolde. Rusya, 865 milyon doları aşan ithalatla ilk sıradaki yerini korurken, Irak’ta yaşanan hızlı artış dikkat çekti. Doğu Avrupa ve Balkanlar ise istikrarlı pazarlar olarak öne çıktı.
İhracatın yüzde 80’inin yalnızca 20 ülkede yoğunlaşması, sektörün hem avantajını hem de kırılganlığını ortaya koyuyor.
Hedef Daha Az Risk, Daha Çok Değer
Sektör temsilcileri önümüzdeki dönemde ürün çeşitliliği ve pazar derinliğini artırmayı hedefliyor. Berlin’de düzenlenecek Fruit Logistica Fuarı’nda Türk yaş meyve sebze sektörünün küresel vitrine çıkması beklenirken, mandalinanın bu vitrinin başrolünde yer alacağı ifade ediliyor.
Kısacası 2025 yılı, tarım ihracatında “mandalina yılı” olarak kayıtlara geçti.