Mersin’de hukuk çevreleri, avukat Musa Bendaş’ın tutukluluğuna ilişkin dikkat çeken bir açıklamayla kamuoyunun karşısına çıktı. Mersin Adliyesi önünde bir araya gelen avukatlar, yaşanan süreci sıradan bir yargısal işlem olarak değil, hukuk devleti ilkesinin ve temel hakların sınandığı ağır bir tablo olarak değerlendirdi.
Avukatlar adına açıklama yapan Avukat Sabahat Gençtarih, Musa Bendaş’ın Adana’da düzenlenen barışçıl bir protestoya katıldığı gerekçesiyle 23 Ocak’ta gözaltına alındığını, 24 Ocak’ta ise “polise mukavemet” iddiasıyla tutuklandığını söyledi. Gençtarih, bir avukatın barışçıl bir protestoya katıldığı gerekçesiyle özgürlüğünden yoksun bırakılmasının kabul edilemeyeceğini belirterek, bunun yalnızca kişisel özgürlüğe değil, ifade özgürlüğüne, barışçıl toplanma hakkına ve savunma mesleğinin kurumsal güvencelerine yönelik açık bir müdahale olduğunu savundu.
Açıklamada, demokratik bir toplumda devlet gücünün hukukla sınırlandırılması gerektiği vurgulanırken, kamu politikalarına yönelik eleştirilerin barışçıl yollarla dile getirilmesinin meşru bir hak olduğu ifade edildi. Rojava’ya yönelik saldırılarla ilgili eleştirilerin kamusal alanda ifade edilmesinin demokratik yurttaşlığın parçası olduğu belirtilerek, bu tür açıklama ve protestoların kriminalize edilmesinin hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmadığı kaydedildi.
Gençtarih, gösteri ve yürüyüş hakkının Anayasa ile güvence altına alındığını, Türkiye’nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin de ifade özgürlüğü ile barışçıl toplanma hakkını koruduğunu hatırlattı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına da atıf yapılan açıklamada, devlet veya kamu otoritelerini rahatsız eden düşüncelerin de ifade özgürlüğü kapsamında olduğu vurgulandı. Bu nedenle barışçıl bir protestoya katılmanın ceza soruşturmasına konu edilmesinin eleştirel düşüncenin bastırılmasına dönük bir müdahale niteliği taşıdığı savunuldu.
Açıklamanın en dikkat çeken bölümlerinden biri ise soruşturma sürecinde avukatlık mesleğine tanınan özel güvencelere ilişkin eleştiriler oldu. Gençtarih, Avukatlık Kanunu’ndan doğan usullerin uygulanmadığını, çağrı usulü işletilmeden doğrudan gözaltı işlemi yapıldığını ve Adalet Bakanlığı’ndan izin alınmaksızın işlem tesis edilmesinin hukuki güvenlik ilkesini zedelediğini öne sürdü. Yaklaşık iki aya yaklaşan tutukluluk süresinin de, tutuklama tedbirinin istisnai niteliğiyle bağdaşmadığını belirtti.
Mersin’de yapılan açıklamada, tutuklamanın yargılamanın sağlıklı yürütülmesi için başvurulan son çare olması gerekirken, fiilen cezalandırma aracına dönüştüğü görüşü dile getirildi. Benzer protestolara katılan başka kişilerin de gözaltı ve tutuklamalarla karşı karşıya bırakıldığının ifade edildiği metinde, bunun yalnızca bireysel dosyalarla sınırlı olmayan, daha geniş bir baskı politikasının parçası olduğu savunuldu.
Avukatlar, savunma mesleğinin yalnızca teknik bir hukuk hizmeti sunmadığını, aynı zamanda hukukun üstünlüğü ve adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biri olduğunu vurguladı. Bu nedenle avukatların düşüncelerini açıklamaları veya toplumsal meselelere ilişkin tutum almaları nedeniyle baskı altına alınmasının, doğrudan savunma hakkına müdahale anlamı taşıdığı ifade edildi.