Mersin’in dış ticaret performansına ilişkin açıklanan rakamlar, kentte ihracatın nasıl değerlendirilmesi gerektiği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Özdemir, temmuz ayı ihracat rakamlarının tek başına kentin dış ticaretteki gerçek tablosunu ortaya koyamayacağını belirterek, verilerin uzun vadeli göstergelerle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
Özdemir, il bazında dış ticaret verilerinin iki farklı yöntemle hesaplandığını hatırlattı. Bunlardan birinin ihracat işleminin gerçekleştiği gümrük çıkış ilini esas alan “faaliyet ili”, diğerinin ise ihracatı gerçekleştiren şirketin kayıtlı merkezini dikkate alan “girişim merkezi” yöntemi olduğunu belirtti.
Temmuz verisi yükseldi, ancak genel tablo farklı
Temmuz 2026 verilerinde faaliyet ili esas alındığında Mersin’in ihracatının geçen yılın aynı ayına göre 194 milyon dolar arttığını belirten Özdemir, bu artışla kentin Türkiye genelinde ihracatını en fazla yükselten il olarak öne çıktığını söyledi.
Ancak bu rakamın Mersin’in dış ticaret performansının tamamını göstermediğini savunan Özdemir, girişim merkezi verilerinin daha farklı bir tablo ortaya koyduğunu vurguladı.
Mersin’in ihracatı 580 milyon dolar azaldı
Mersin merkezli firmaların ocak-temmuz dönemindeki ihracatına dikkat çeken Özdemir, 2025 yılının ilk yedi ayında 4,72 milyar dolar olan ihracatın, 2026'nın aynı döneminde 4,14 milyar dolara gerilediğini açıkladı.
Buna göre Mersin merkezli firmaların ihracatında 580 milyon dolarlık, başka bir ifadeyle yüzde 12,29'luk düşüş yaşandı.
Özdemir, aynı dönemde Türkiye'nin ihracat sıralamasında ilk 10'da bulunan 8 ilin ihracatını artırdığını, Mersin'in ise ihracatı en fazla gerileyen il olduğunu belirtti.
İthalat 750 milyon dolar arttı
Dış ticaret tablosundaki bir diğer dikkat çekici gelişmenin ithalatta yaşandığını kaydeden Özdemir, Mersin merkezli firmaların 2025'in ilk yedi ayında 4,75 milyar dolar olan ithalatının 2026'nın aynı döneminde 5,50 milyar dolara yükseldiğini söyledi.
İthalattaki artışın yüzde 15,76 seviyesinde gerçekleştiğini belirten Özdemir, ihracat ve ithalat arasındaki bu değişimin dış ticaret dengesine de yansıdığını ifade etti.
İhracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 99,46'dan yüzde 75,36'ya gerilediğini aktaran Özdemir, böylece söz konusu oranda yaklaşık 24 puanlık düşüş meydana geldiğine dikkat çekti.
“Tek bir aya bakarak zirve yorumu yapılmamalı”
Mersin'in temmuz ayındaki faaliyet ili verileri üzerinden ihracatta zirveye çıktığı yönündeki değerlendirmelerin tek başına yeterli olmadığını belirten Özdemir, dış ticaret performansının bütün göstergeler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Özdemir, Mersin'in güçlü bir üretim ve ihracat potansiyeline sahip olduğunu belirterek, kentin limanı, lojistik altyapısı, tarım ve sanayi kapasitesinin önemli avantajlar sunduğunu ifade etti.
Ancak kalıcı başarının tek bir ayda ortaya çıkan artışla değil, yıllara yayılan istikrarlı ihracat performansıyla ölçülmesi gerektiğini vurguladı.
Mersin için hedef: yüksek katma değerli ve sürdürülebilir ihracat
Sağlıklı bir dış ticaret analizi yapılırken yalnızca ihracat rakamının dikkate alınmaması gerektiğini belirten Özdemir; ithalatın seyri, ihracatın ithalatı karşılama oranı, dış ticaret dengesi, ürünlerin katma değeri ve ihracat yapılan pazarların çeşitliliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Mersin'in hedefinin yalnızca daha fazla ihracat yapan bir kent olmakla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Özdemir, yüksek katma değerli üretim ve sürdürülebilir ihracatın önemine dikkat çekti.
Özdemir, Mersin'in dış ticarette kalıcı bir başarı yakalayabilmesi için ithalatın daha etkin yönetilmesi, dış ticaret açığının azaltılması, yüksek katma değerli üretimin artırılması ve küresel pazarlardaki konumun güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
“Asıl başarı, bir ayda elde edilen sıralama değişikliğinden değil, yıllar boyunca sürdürülebilen bir ihracat artışından anlaşılır” değerlendirmesinde bulunan Özdemir, Mersin'in sahip olduğu potansiyeli tam anlamıyla kullanabilmesi için ortak bir çalışma yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Öne çıkan rakamlar:
4,14 milyar dolar: 2026 Ocak-Temmuz Mersin merkezli firma ihracatı
580 milyon dolar: İhracattaki düşüş
5,50 milyar dolar: 2026 Ocak-Temmuz ithalatı
%15,76: İthalattaki artış
%75,36: İhracatın ithalatı karşılama oranı
