MEÜ Fen Fakültesi Biyoteknoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Emrah Kırdök’ün yer aldığı araştırma ekibi tarafından yürütülen çalışma, 2025 yılının en dikkat çekici arkeolojik buluşları arasında gösterildi.
Çatalhöyük’te yürütülen ve Neolitik dönemin sosyal yapısını genetik veriler üzerinden inceleyen araştırma, Amerika Arkeoloji Enstitüsü’nün (AIA) prestijli yayını Archaeology Magazine tarafından “2025’in En Önemli 10 Arkeolojik Keşfi” listesine dahil edildi. Bu liste, her yıl dünya genelinde arkeoloji alanında çığır açan çalışmalar arasından seçilerek hazırlanıyor.
Çatalhöyük’te kadın merkezli yapıya genetik kanıt
Anadolu’nun ve dünyanın en önemli Neolitik yerleşimlerinden biri olan Çatalhöyük, uzun yıllardır özellikle bulunan kadın figürleri nedeniyle “ana tanrıça kültü” ve anaerkil toplum tartışmalarının odağında yer alıyordu. Ancak bugüne kadar bu görüşleri net biçimde destekleyen somut bilimsel kanıtlar sınırlıydı.
Listeye giren yeni çalışma, Çatalhöyük’te kadın merkezli bir sosyal düzenin varlığına dair güçlü genetik bulgular ortaya koydu. Araştırmada elde edilen veriler, toplumsal yapının kadınlar etrafında şekillendiğini ve bunun sosyal eşitliği destekleyen bir yaşam biçimine katkı sağlamış olabileceğini gösteriyor. Böylece, yıllardır süren tartışmalara bilimsel temelli yeni bir bakış açısı kazandırılmış oldu.
MEÜ’den uluslararası bilime katkı
1879 yılında kurulan ve Kuzey Amerika’nın en köklü arkeoloji kuruluşlarından biri olan Amerika Arkeoloji Enstitüsü’nün yayımladığı Archaeology Magazine, akademik çevrelerin yanı sıra kamuoyu için de arkeoloji alanında referans kabul ediliyor. Derginin her yıl açıkladığı “Top 10 Discoveries” listesinde yer almak, çalışmaların küresel ölçekte büyük önem taşıdığını gösteriyor.
MEÜ’lü akademisyen Dr. Emrah Kırdök’ün de katkı sunduğu bu araştırmanın listeye girmesi, hem Mersin Üniversitesi hem de Türkiye adına bilim dünyasında gurur verici bir başarı olarak değerlendiriliyor. Çalışma, Anadolu’nun kadim geçmişine ışık tutarken, genetik bilim ile arkeolojinin birlikte nasıl güçlü sonuçlar ortaya koyabildiğini de gözler önüne seriyor.
