Tarsus Üniversitesi Sosyal Simülasyon Araştırmaları Laboratuvarı tarafından yapılan bilimsel bir çalışma, şehirdeki su tüketiminin kalıcı ve yapısal bir artış gösterdiğini ortaya koydu. Bu çalışma, mevcut su sisteminin hızla sınırlarına yaklaştığını ve sadece altyapı değil, su arz güvenliği açısından da büyük bir tehlike oluşturduğunu vurguluyor.
Konutlar En Büyük Su Tüketicisi
Araştırmaya göre, Mersin’deki su talebinin büyük bölümü konutlardan kaynaklanıyor. 2015 yılında kişi başına aylık konut su tüketimi 14 m³ iken, 2024’te bu rakam 23 m³’e çıktı. Son 10 yılda, kişi başı su tüketimi %50 oranında arttı. Bu artış, sadece sanayi ve büyük işletmelerden değil, özellikle hane halkından kaynaklanıyor.
İklim Değişikliği Etkisi
İklim değişikliği, su dengesini bozuyor. Araştırmada sıcaklık artışı ile su tüketimi arasında doğrudan bir ilişki olduğu tespit edildi. Yağış rejimindeki azalma ve yaz aylarında artan bahçe sulama, serinleme ihtiyacı ve yazlık konut kullanımı, su talebini normal seviyelerin çok üzerine çıkarıyor. Bu durum, özellikle yaz aylarında su şebekesi ve arzı üzerinde ciddi baskılar yaratıyor.
2026 Yazı İçin Uyarı: Su Tüketimi Kritik Seviyelere Ulaşabilir
Bilimsel modellemelere göre, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, 2026 yazında Mersin’de aylık su tüketiminin 4,3 milyon ila 5,7 milyon metreküp seviyelerine ulaşması bekleniyor. Bu rakamlar, Mersin için ciddi bir stres testi anlamına geliyor ve altyapı kapasitesinin yetersiz kalması riski taşıyor.
Su İdaresi Maliyet Şoku Yaşıyor
Araştırma, Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi (MESKİ) için maliyetlerin de büyük bir sorun haline geldiğini gösteriyor. 2015 yılında m³ başına ortalama gider 15 TL iken, 2024’te bu rakam 170 TL’ye yükseldi. Aynı dönemde, m³ başına ortalama gelir ise 12 TL’den 122 TL’ye çıktı. Ancak giderlerdeki olağanüstü artış, gelir artışını aşarak, su hizmetlerinin finansal sürdürülebilirliğini tehdit ediyor.
Fiyat Artışları Çözüm Değil
Su tarifelerindeki artışların, tüketimi sadece kısa vadeli (yaklaşık 2 ay) baskıladığı ve ardından eski alışkanlıklara geri dönüldüğü gözlemlendi. Doç. Dr. Ahmet Yaman, "Sorun sadece fiyatla çözülemez. Asıl mesele konut temelli su tüketimini nasıl yöneteceğimizdir" dedi. Bu durum, sadece fiyat artışlarıyla değil, daha kapsamlı ve sürdürülebilir bir su yönetim politikasıyla çözülebilecek bir sorun.
Dijital İkiz ve Veri Tabanlı Politika
Yaman, kentlerin su arz ve talebini yönetebilmesi için "Dijital İkiz Su Tüketim Senaryoları" oluşturulmasını öneriyor. Bu sayede, farklı iklim ve tüketim senaryolarına göre önleyici ve davranış odaklı kamu politikaları geliştirilebilir.
Türkiye İçin Erken Uyarı
Mersin’deki su krizine ilişkin bu bulgular, Türkiye’nin birçok kent için erken bir uyarı niteliği taşıyor. Su artık "nasıl olsa akar" denebilecek bir kaynak değil. Bilim insanları, eğer bugün önlem alınmazsa, gelecekte daha pahalı, sert ve zorunlu kararlarla karşılaşılabileceğine dikkat çekiyor.
